Pista (Pistacia), xandon pista \u2014 pistadoshlar oilasiga mansub buta yoki daraxtlar turkumi, yong’oqmevali da- raxt. 300 yilgacha yashaydi. 20 dan ortiq turi bor. Jan. Evropa, G’arbiy, O’rta va Shar-qiy Osiyoda, shim., Sharqiy Afri- ka va Markaziy Amerikada o’sadi. O’rta Osiyoda yovvoyi hodda o’sadigan chin P. (P. vera) va to’mtoq bargli P. (P. mutica) turlari bor. Bo’yi 2,5\u201410 m, shox-shab- basi tarqoq, 10-12 m kenglikda. P. ikki uyli o’simlik, -40\u00b0 sovuqqa chidaydi. Apr.\u2014may boshlarida dastlab erkak, so’ngra urg’ochi daraxtlari gullaydi, guli murakkab ro’vaksimon to’pguldan iborat, shamol yordamida changalanadi. Mevasi bir urug’li danak (pista). Pi- Stasi avg.\u2014 sent. pishadi. Qobig’i yupqa, qattiq, etilganda ba’zan uchidan yorila- Di. Mag’zi yashil, mazali, tarkibida 63% gacha moy, 22% oqsil, 7% gacha uglevodlar, V guruhi vitaminlari, A provitamini bor; asosan, qovurilgan holda eyila- Di, qandolatchilikda ishlatiladi. P. lalmi erlarda 10-12, sug’orma erlar- da 7-8-yili hosilga kiradi. Yovvoyi holdagilari 15 kg gacha, payvand qilingan 8-10-yillik daraxtlari 30-45 kg meva beradi. P. barglarida paydo bo’ladigan g’udda-bujg’-unlarda tannid (30-40%), bo’yoq mod-dalari bor. P. Qurg’oqchilikka chidamli. Urug’idan va payvandlab, Bach- kisidan parxish qilib ko’paytiriladi. P. yog’ochi duradgorlikda qadrlanadi. O’zbekistonda P. ni ekib o’stirish ishla- ri 1937 y.dan Bobotog’ (Surxondaryo vilo- yati) tog’larida boshlangan, Kattaqo’rg’on suv ombori atroflarida 2 ming ga dan ortiq P.zorlar tashkil etilgan. Respu- blikada urug’idan ekib o’stirilgan P. zor- larning umumiy maydoni 80 ming ga dan ko’proq (2003). O’zbekiston o’rmonchilik i.t. in-tida, P.ning 6 navi yara-tilgan, 30 dan ortiq P. navlari kollektsiyasi barpo etilgan. Asosiy zararkunandalari: P. qurti va P. qalqondori. Ad.: Popov K.P., Fistashka v Sredney Azii, Ashxabad, 1979. Abdushukur Xonazarov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pista (Pistacia), xandon pista \u2014 pistadoshlar oilasiga mansub buta yoki daraxtlar turkumi, yong’oqmevali da- raxt. 300 yilgacha yashaydi. 20 dan ortiq turi bor. Jan. Evropa, G’arbiy, O’rta va Shar-qiy Osiyoda, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-119097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119097"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119097\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119124,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119097\/revisions\/119124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}