Pireney tog’lari — Evropaning Jan.-g’arbidagi tog’sistemasi. Ispaniya, Frantsiya va Andorra hududlarida. Ta- biiy sharoitlariga qarab P.t. G’arbiy, Markaziy va Sharqiy qismlarga bo’li- nadi. Biskay qo’ltig’idan O’rta dengizga- cha 450 km ga cho’zilgan, eni 20-110 km, aksari qismining bal. 2500-3200 m, eng baland joyi 3404 m (Aneto cho’qkisi). P.t. orqali Frantsiya va is-paniyaning davlat chegaralari o’tgan. Alp burmalanishi davrida P.t.ning gersin davrida vujudga kelgan negizi ancha ko’tarilgan. O’q zonasi yaxlit bo’lib, suvayirg’ich qismi ham boshdan oxirigacha uzluksiz davom etgan. Dovonlari 1500\u2014 2000 m balandlikda. Shim. yon bag’ri tik, Jan. esa qiya. P.t.ning pleystosen davri- da muzlanishga uchragan eng baland o’rta qismi, asosan, kristalli va metamorfik jinslardan tuzilgan bo’lib, Alp re- Lef shakllariga ega. Tog’tepalaridagi muzliklarning umumiy mayd. 40 km2. Foydali qazilmalardan temir va Mar- ganes ru-dalari, qo’ng’ir kumir, boksit, kobalt, rux, vismut konlari, mineral suvli buloklar bor. Kurort kup. Ikli-mi P.t.ning ko’p qismida mo»tadil sernam, Jan.-sharqida subtropik iqlim. Yanv. ning o’rtacha t-rasi tog’etaklarida 4-8\u00b0, tog’tepalarida -8\u00b0dan -10\u00b0 gacha, iyul- niki shu joylarda 18-24\u00b0 va 5-6\u00b0. Yillik yog’in shim. yon bag’irlarida 500\u2014 750 mm. P.t.ning ko’p kismida yog’in yil davomida yog’adi. Yirik daryolari: Ebro, Adur va Garonna. Daryolari yil davomi- da sersuv, chuqur vodiylar orqali oqadi va gidroenergiya resurelariga boy. Karst relefli erlarda er osti ko’llari va ay- Rim qismlari er ostida oquvchi daryolar uchraydi. Tog’yon bag’irlarida keng barg- li va igna bargli urmonlar bor. 1800\u2014 2100 m dan yukrrisi subalp va Alp o’tloklari. Jan. va Sharkiy yon bag’rida o’rmon b-n birga makvis va Gariga chaka- lakzorlari ham uchraydi. Tuprog’i ko’p joylarda jigar-rang va qo’ng’ir o’rmon tuproklar. Tabiiy landshaft va noyob hayvonlarni saqlash maqsadida milliy bog’va qo’riqxonalar tashkil qilingan. Alpinizm, turizm rivoj topgan, qishki sport o’yinlari o’tkaziladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pireney tog’lari — Evropaning Jan.-g’arbidagi tog’sistemasi. Ispaniya, Frantsiya va Andorra hududlarida. Ta- biiy sharoitlariga qarab P.t. G’arbiy, Markaziy va Sharqiy qismlarga bo’li- nadi. Biskay qo’ltig’idan O’rta dengizga- cha 450 km … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[226],"tags":[],"class_list":["post-119102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-p-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119128,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119102\/revisions\/119128"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}