{"id":119566,"date":"2024-05-09T16:34:20","date_gmt":"2024-05-09T13:34:20","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=119566"},"modified":"2024-05-09T16:34:30","modified_gmt":"2024-05-09T13:34:30","slug":"muhammad-yoqub-chingiy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/muhammad-yoqub-chingiy\/","title":{"rendered":"MUHAMMAD YOQUB CHINGIY"},"content":{"rendered":"\n<p>MUHAMMAD YOQUB CHINGIY (17 a. 2-yarmi \u2014 18-a. boshlari, Hindiston) \u2014 lug&#8217;atshunos olim. Boburiylar Su- lolasi vakillaridan Avrangzeb hukmronligidavri (1658-1707)daya- shagan. M. Yo. Ch. tarjimai holi bo&#8217;yicha uning saroyda xizmat qilgani, &#171;kelur- noma&#187; nomli O&#8217;zbekcha-forscha lug&#8217;at tuz- ganidan boshqa ma&#8217;lumot mavjud emas. Ushbu lug&#8217;at 15 bobdan iborat bo&#8217;lib, uning 1 \u201414-boblarida 400 ga yaqin tur- kiy (O&#8217;zbekcha) fe&#8217;llar Arab alifbosi tartibida har biri 15 tagacha shaklda be- rilgan. Mac, aytmoq fe&#8217;li asosiy shakl sifatida keltirilib, undan keyin aytti \u2014 aytiptur \u2014 aytur \u2014 aytibidi \u2014 ay- tadur \u2014 aytmadi \u2014 aytmaptur \u2014 aytmas \u2014 aytmabidi \u2014 aytmadur \u2014 ayt \u2014 ayt- ma \u2014 aytarbiz \u2014 aytmasbiz kabi zamon va mayl shakllari forscha tarjimasi b-n berilgan. Lug&#8217;atning so&#8217;nggi, 15\u2014 bobi, o&#8217;z navbatida, 9 ta qismga bo&#8217;linadi: bunda 820 ga yaqin so&#8217;z va shakllar mavzu guruhlariga bo&#8217;lib berilgan. M.Yo.Ch. &#171;Kelurnoma&#187;ni tuzishda 17-a. da Hindistonda yashagan turkiyzabon aholining og&#8217;zaki nutqidagi lug&#8217;aviy birliklarni qamrab olishga harakat qilgan. Bunday birliklarning aksari- yati hoz. o&#8217;zbek tilida ham qo&#8217;llansa, ay- rimlari (arna, atan, acha, egachi, engak, but, ildirim va b.) o&#8217;zbek tili shevala- rida uchraydi, ba&#8217;zi birlari esa arxai- klashib, hoz. o&#8217;zbek tilida qo&#8217;llanmaydi. Lug&#8217;atning 2 ta qo&#8217;lyozma nusxasi mavjud bo&#8217;lib, ularning biri O&#8217;zbekiston FA Sharqshunoslik in-ti qo&#8217;lyozmalar fon- dida (inv. \u21165052), ikkinchisi Britaniya muzeyida saqlanadi. Ad.: Muhammad Yakub Chingi, Kelur- name (staroo&#8217;zbeksko-persidskiy slovar XVIII v.). Vvedenie, transkripsiya, Pere- VOD teksta, glossariy A. Ibragimovoy, T., 1982.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MUHAMMAD YOQUB CHINGIY (17 a. 2-yarmi \u2014 18-a. boshlari, Hindiston) \u2014 lug&#8217;atshunos olim. Boburiylar Su- lolasi vakillaridan Avrangzeb hukmronligidavri (1658-1707)daya- shagan. M. Yo. Ch. tarjimai holi bo&#8217;yicha uning saroyda xizmat &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/muhammad-yoqub-chingiy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-119566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119566"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119592,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119566\/revisions\/119592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}