Ma’muriy huquq \u2013 huquq sohasi. Davlatni idora etish jarayoni- da, ya’ni ijro va farmoyish faoliyati- ni amalga oshirishda yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga so- luvchi yuridik normalar majmuini o’z ichiga oladi. Boshqaruv faoliyati turla- rining xilma-xilligi M. h.ning keng ko’lamli va ko’p tarmoqliligini taqozo etuvchi asosiy omildir. M. h. me’yorlari barcha ijro etuvchi hokimiyat organlari- ning vakolatini aniqlaydi hamda davlat boshqaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish tarti- bini belgilab beradi. Ular fukarolar- ning davlat boshqaruv sohasidagi huquq va majburiyatlarini mustahkamlaydi, ijro etuvchi hokimiyat organlarining faoliyati va mansabdor shaxslarning xulq-atvoriga yagona qonunqoidalarni belgilab beradi, ma’murii krnunbuzar- liklar uchun javobgarlik va uni ko’llash tartibini ko’rib chiqadi. M. h. me’yorlari turli ma’muriyhuquqiy munosabatlarning katnashchilari orasida yuzaga kelayotgan ma’muriyhuquqiy munosabatlar do- irasida amalga oshiriladi. O’zbekiston Respublikasida respublika Preziden- ti, barcha darajadagi davlat boshqaruv organlari, davlat xizmatchilari, nodav- lat notijorat tashkilotlari, jismoniy shaxslar (uzr fuqarolari, chet mamla- katlarning fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar) ma’muriyhuquqiy munosabatlarning qatnashchilari jumla- siga kiradi. Uzbekiston Respublikasi M. h. ti- zimi umumiy va maxsus qismlardan iborat. Umumiy qism me’yorlari dav- lat boshqaruvining asosiy tomoyilla- rini, M. h. sub’ektlarining huquqiy holatini, davlat xizmati asoslarini boshqaruvining huquqiy shakllari va usullarini davlat boshqaruv tizimidagi qonuniylik va in-tizomni ta’minlash usullari va tartibini mustahkamlaydi. Maxsus kiem esa davlat bo-shqaruvining turli tarmoqlari va sohalaridagi ij- timoiy munosabatlarning o’ziga xos jihatlarini aks ettiruvchi me’yorlarga bag’ishlangan. Unda iqtisodiy, ijti- moiymadaniy hamda ma’muriysiyosiy faoliyat sohasidagi boshqaruvni yo’lga solish me’yorlari yoritib berilgan. Tarmoqlararo davlat boshqaruvini tar- tibga soluvchi me’yorlar ham shular jum- lasiga kiradi. Turli davlat organlari tomonidan chiqariladigan me’yoriyhuquqiy aktlar M. h.ni bayon qilish shakli, uning manba- lari bo’lib xizmat qiladi. Uzr Konsti- tusiyasidagi mavjud me’yorlarning aksa- riyat qismi bevosita ma’muriyhuquqiy yo’nalishga ega bo’lgan eng muhim me’yor- lar jumlasidandir. Bular, mas, ijro etuvchi hokimiyat organlarining shaklla- nish va faoliyat ko’rsatish asoslarini belgilab beruvchi xamda fuqarolarning davlat boshqaruv tizimidagi huquq va erkinliklarini mustahkamlovchi kon- stituiiyaviy me’yorlar sanaladi. M. h. asosiy me’yorlari O’zbekiston Respubli- kasi Vazirlar Mahkamasining ta’lim, mudofaa, joylardagi davlat hokimiyati, sanitariya nazorati va b. to’g’risidagi qonunlarida o’z ifodasini topgan. O’zbekiston Respublikasi Preziden- tining davlat boshkaruv organlarini tu- zysh, ularni qayta tashkil qilish va tuga- tish to’g’risidagi, shuningdek, boshqaruv tizimlarini iqtisodiy, ijtimoiy- madaniy, ma’muriysiyosiy qurilish va h. k. sohalaridagi, turli tarmoqlarni takomillashtirish to’g’risidagi ko’plab qarorlari M. h. manbalari bo’lib xizmat qiladi. Davlat boshqaruvini tartibga so- lish ishi O’zR hukumatining, tarmoq va tarmoqlararo davlat boshqaruv organ- larining, shuningdek, joylardagi va- kolatli va ijro etuvchi organlarning me’yoriyhuquqiy aktlari b-n amalga oshiriladi. Vazirlar Mahkamasi dav- lat boshqaruv organlarining huquqiy maqomini belgilab beruvchi aktlar- ni qabul qiladi, M. h. manbalari hisoblanadigan turli xil krnun- kridalarni tasdiklaydi. M. h. man- balari katoriga, jumladan, qarorlar, buyruqlar, tarmoq va tarmoqlararo boshqaruv organlari (vazirliklar, mahkamalar, davlat qo’mitalari, re- spublika agentliklari)ning turli xil yo’riqnomaviy materiallari, shuning- dek, joylardagi davlat hokimiyati or- ganlarining qarorlari kiradi. Mustaqillik yillarida M. h. me’yor- lari ancha yangilandi. Chunki, davlatning iqtisodiy funktsiyalari, barcha daraja- dagi ijro etuvchi hokimiyat organlari tizimi va ular faoliyatidagi asoslilik, omilkorlik singari jihatlar ham tubdan o’zgardi. Markazlashmagan tizimga o’tish va umumdavlat ahamiyatiga ega bo’lmagan qator vakolatlarning Markaziy organ- lardan quyi bo’g’inlarga o’tkazilishi ja- rayoni ro’y bermoqda. M. h.ning ijro etuvchi hokimiyat tu- zilishini tokomillashtirishda, davlat xizmatining huquqiy asoslarini vujud- ga keltirishda, bozor iqtisodi-yotini tartibga solishda, fuqarolar va tadbir- korlik tizimlari qonuniy huquklari va manfaatlarining qat’iy himoya ostiga olinishini ta’minlashda ahamiyati kat- ta. M. h. me’yorlarini takomillashtirish jarayoni ijro etuvchi hokimiyat organla- rida 2 yo’nalishda ketmoqda. Vir tomon- dan, ijro etuvchi hokimiyatning marka- ziy va mahalliy organlari orasidagi va- kolatlarni chegaralash yo’li b-n, ikkinchi tomondan esa \u2014 bajaradigan vazifasiga kura bir xil tipdagi davlat boshqaruv organlarining huquqiy maqomini belgilashda bir xillikni ta’minlash hamda davlat va ijtimoiy hayotning tur- li sohalaridagi boshqaruv darajasini yuksaltirish yo’li b-n ushbu jarayon amal- ga oshirilmoqda. Iqtisodiy munosabatlarni boshqarib borishning bozor mexanizmiga o’tish sha- roitida M. h. me’yorlari yangi iqtisodiy boshqaruv omillarining joriy etilishi — ni nazarda tutadi (li-tsenziyalash, kvota belgilash, soliq solish va undirish). Bo- zor iqtisodiyotining ma’muriyhuquqiy ta’minlanishi iqtisodiy va ijtimoiy sohalar rivojini prognozlash va dastu- riy rahbarlik qilish, O’zbekistonning ilmiytexnikaviy salohiyatini davlat tomonidan qo’llab-quvvatlash hamda davlat mulkini samarali boshqarish va tadbirkorlikni rag’batlantirishga doyr tadbirlar tizimini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratilgan. Mirzayusuf Rustamboev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ma’muriy huquq \u2013 huquq sohasi. Davlatni idora etish jarayoni- da, ya’ni ijro va farmoyish faoliyati- ni amalga oshirishda yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga so- luvchi yuridik normalar majmuini o’z ichiga … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120169"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120175,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120169\/revisions\/120175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}