Mashina tarjimasi — bir ta biiy tildan ikkinchi tilga matnni raqamli hisoblash mashinalari va kom- pyuterlar yordamida tarjima qilish. EHM va kompyuterlar uchun dasturlar tuzish, matematik lingvistika va amaliy lingvistika kabi yo’nalishlar b-n cham- barchas bog’liq. M. t. tizimini yaratish i. t.lar mahsuli xisoblanadi. M. t. g’oyasini birinchi bo’lib frantsuz ixtirochisi J. Arsruni va undan mustaqil ravishda rus ixtirochisi P. P. Smirnov-Troyanskiy- lar 1933 y. ilgari surishgan. Pekin u, asosan, 20-a. 40\u2014 50-y.larida rivoj- langan. M. t. jarayoni matnni tarjima qilish uchun uni tahlil etish, ya’ni mor- fologik, sintaktik nuqtai nazaridan o’rganib chiqishni taqozo qiladi. M. t. ti- zimi uchun ma’lumotlar b-n ta’minlash- ning ushbu 5 turi zarur: lingvistik ta’- minot (matnni taxlil va sintez qilish uchun grammatik hamda semantik ma’lu- motlarni beruvchi avtomatik lug’atlar); matematik-algoritmik ta’minot (matnga ishlov berish algoritmlari va ma’lumot- lar va algoritmlarni qayd qilish uchun qoidalar tizimi), dasturiy ta’minot (tarjima algoritmini amalga oshiruv- chi va qo’shimcha dasturlar), informasion ta’minot (tegishli fan sohalariga doyr ma’lumotlar bazasi) hamda mantiqiy ta’minot (matnni fan sohasiga doyr ma’lumotlar b-n taqqoslash uchun manti- kiy xulosalar usullari) zarur bo’ladi. M. t. tizimida qaysi tildan qaysi til- ga tarjima kilinsa, o’sha tillarning ham grammatik, ham semantik, imloviy xususiyatlarini aks ettiradigan maxsus dastur tuzib olish kerak bo’ladi. Zarur hollarda M. t. ishiga inson-muharrir ham aralashadi. M. t. tizimi kiruvchi va chiquvchi til- larning lingvistik tavsifi (ya’ni barcha darajadagi avtomatik lug’atlar va shart- li grammatika) va algoritm (ya’ni bu lug’atlar va grammatikadan foydalanish- ga doyr yo’l-yo’rikdar) dan iborat. Tar- jima shu asosga asoslanib bajariladi. M. t.da asosiy kiruvchi tillar \u2014 ingliz, frantsuz, rus tillari; chikuvchi tillar \u2014 o’zbek, nemis, yapon, Chex va b. tillar. Agar maxsus dasturlar tuzilsa, aksincha (mas, o’zbek tilidan rus tiliga) tarjima qilish mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mashina tarjimasi — bir ta biiy tildan ikkinchi tilga matnni raqamli hisoblash mashinalari va kom- pyuterlar yordamida tarjima qilish. EHM va kompyuterlar uchun dasturlar tuzish, matematik lingvistika va amaliy lingvistika … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120194,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120183\/revisions\/120194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}