MELIORATIV RAYONLASHTIRISH \u2014 er va suv resurslaridan unumli foydalanish maqsadida meliorasiya ob’- ekti (hududi \u2014 vodiy, voha, xo’jalik)ni iqlim, tuproq va gidrogeologik sharo- itlarga ko’ra, region, oblast, zona, r-n va kichik r-nlarga bo’lish. M.r. tabiiy sharoitlarning xususiyatlari va xo’jalik yuritish ahvolining aks ta’sirini na- zarda tutgan holda erlarning meliora- TIV holati ko’rsatkichlarini atroflicha o’rganishga asoslanadi. Keyingi 20-35 y. ichida tuproq-meliorativ va gidrogeo- logik-meliorativ rayonlashtirish uslu- biyati (B. Fedotov. M. Pankov, L. Rozov, V. Kovda, D. Kas, M. Krilov, N. Hojiboev va b.) ishlab chiqildi. Sug’orma dehqonchilik r-nlaridagi tajribasug’orish st-yalari va ilg’or xo’jaliklarda o’tkazilgan ko’p yillik tadqiqotlar asosida gidromo- dul bo’yicha rayonlashtirish usulla- ri ham ishlab chiqilgan (V. Legostaev, B. Konkov, B. Fyodorov va b.). Alohida xo’jalik dalalari va er massivlari bo’yicha M.r. agromeli-orativ rayon- lashtirish deyiladi. Umumiy majmuada gidrotexnik meliorasiyaning funda- mental ahami-yati, ularning meliora- tsiya ob’ektining gidrologik va tuproq sharoitlariga ta’sir etish xususiyat- lari takso-nomik birliklar (meliora-TIV oblast, r-n, kichik r-n, uchastka)ni ajratish uchun asos bo’ladi; ularning doirasida meliorativ majmuaning tabaqalashtirilgan parametrlari (sho’r yuvish va sug’orish normalari, suv berish texnikasi elementlari, drenaj tipi va uning jadalligi va b.) meliorativ holat ko’rsatkichlarini boshqariladigan tar- tibga solishni va optimal meliorativ rejimni ta’minlaydi. Sug’oriladigan erlarni r-nlashtirishda sizot suvlar- ning oqib chiqishining gidrogeologik sharoitlari katta ahamiyatga ega. Shunga ko’ra, sizot suvlari etarli darajada va kuchsiz oqib chiqib ketadigan, amalda chiqib ketmaydigan meliorativ zonalar- ga bo’linadi. Sug’oriladigan vohalar va zaxi qochiriladigan maydonlar geomor- fologik tuzilishining o’ziga xosligi, gidrogeologik, tuproq jarayonlari sha- roiti, yo’nalishi alohida axdmiyatga ega. Litologomorfologik, gidrogeologik va tuproq sharoitlari turlicha bo’lgan katta xududni M.r.da bir zona ichida bir nechtadan meliorativ oblastlar, r-nlar, bir necha kichik r-nlar bo’lishi mumkin. Mas, qarshi cho’lini M.r. da 2 ta zona (bo’z va cho’l), 6 ta meliorativ oblast, 15 ta r-n, 31 ta kichik r-n farqlangan (M. M. Rasulov, 1976). Sug’oriladigan erlarni M.r.da qo’llaniladigan tadbirlarni bel- gilashda erdan foydalanish koeffisi- enti ham hisobga olinadi. M.r.da har bir meliorativ oblast, r-n, kichik r-n va ulardagi tuproq guruhi uchun tavsiya etiladigan tadbirlar turi, tarkibi va ko’lami ob’ektning tabiiy hamda irrigasion-xo’jalik sharoitla- rini atroflicha xisobga olinib belgi- lanadi. M.r. bajariladigan ishlarning texnik echimi uchun ilmiy asos bo’ladi. Abdurahim Ermatov, Ziyomiddin Ar- tukmetov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MELIORATIV RAYONLASHTIRISH \u2014 er va suv resurslaridan unumli foydalanish maqsadida meliorasiya ob’- ekti (hududi \u2014 vodiy, voha, xo’jalik)ni iqlim, tuproq va gidrogeologik sharo- itlarga ko’ra, region, oblast, zona, r-n va … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120376,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120375\/revisions\/120376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}