MASS-SPEKTROMETRLAR — moddaning ionlashgan zarralari (mo- lekula, atomlari)ni massalari bo’yicha aniqlaydigan (ajratadigan) asboblar. Ishi magnit va elektr maydonlarining bo’shliq (vakuum) dagi ionlar dastasi- ga ko’rsatadigan ta’siriga asoslangan. Statik va dinamik M.-s.lar bo’ladi. Statik M.-s.ning ishi o’zgarmas magnit va elektr maydonlardagi ionlarning t-raektoriyasi nisbati t\/e ga bog’liq, bunda t\u2014ion massasi, e\u2014 elektr zaryad. Dinamik M.-s.ning ishi esa, asosan, ion- larning manbadan kollektorgacha bo’lgan masofani o’tish vaqtiga yoki o’zgaruvchan elektr va magnit maydonlardagi tebra- nish davriga asoslanadi. Qayd qilish uslubiga ko’ra, M.-s. ionlar dastasini fotografik qayd qiluvchi va ion tokini elektr asboblar b-n qayd qiluvchi xil- larga bo’linadi. M.-s.ning asosiy qismlari: ion manbalari (tekshirilayotgan modda ion- lashib, ma’lum yo’nalishda ion dasta hosil qilinadi); analizator (asosan, ion manbaidan chiqayotgan ion dastasini ionlarning massasi, zaryadiga qarab bir necha ion dastaga ajratadi); qabul qilish qurilma-s i (bir yoki bir necha maxsus elektrodlar \u2014 ion kollektor). Ion kol- lektorlari ion toki kuchaytirgichlari va hisoblash asboblariga ulanadi. M.-s. da, shuningdek, tekshirilayotgan Gazsi- mon moddani ion manbaiga o’tkazuvchi qurilma, vakuum manometrlar sistema- si, ion tutqichlar, ion manbai va 10~7 \u2014 10~5 mm sim. ust. bosimini vujudga kel- tiruvchi vakuum nasoslar bo’ladi. M.-s. ning ion manbai, analizator va ion toki kuchaytirgichlari turg’un tok manbaiga ulanadi. Atom yadrosi spektroskopiyasi- da maxsus spektrometrlar \u2014 alfa — va beta-spektrometrlari mavjud. M.-s. Fi- zika va texnikada, biologiya va tibbiyot, sanoat va b. sohalarda ishlatiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MASS-SPEKTROMETRLAR — moddaning ionlashgan zarralari (mo- lekula, atomlari)ni massalari bo’yicha aniqlaydigan (ajratadigan) asboblar. Ishi magnit va elektr maydonlarining bo’shliq (vakuum) dagi ionlar dastasi- ga ko’rsatadigan ta’siriga asoslangan. Statik va dinamik … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120965"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120980,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120965\/revisions\/120980"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}