{"id":120998,"date":"2024-05-11T21:26:09","date_gmt":"2024-05-11T18:26:09","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=120998"},"modified":"2024-05-11T21:26:13","modified_gmt":"2024-05-11T18:26:13","slug":"mamun-akademiyasi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/mamun-akademiyasi-2\/","title":{"rendered":"Ma&#8217;mun akademiyasi"},"content":{"rendered":"\n<p>Ma&#8217;mun akademiyasi &#8212; 9-a. 1-yarmida Xalifa Ma&#8217;mun arRashid (813-833) tomonidan Bag&#8217;dodda tashkil etilgan ilmiy markaz. Dastlab &#171;Bayt ul hikmat&#187; (&#171;bilim uyi&#187; deb atalgan). Bu akademiyada Hunayn ibn Ishoq, so- bit ibn kurra, Xubaysh, Baxtyashu, qusto ibn Luqa al-Baaxbakkiy, Yahyo ibn Adiy, Ishoq al-Damashqiy, Masarjuvayxlar oilasi, Navbaxt, Ibn Muqaffa, Ibn Mojja, Ibn Vaxshiyalar tomonidan yunon, yahudiy, sanskrit, suryoniy, fors tilidan juda ko&#8217;plab ilmiy-adabiy, falsafiy-axloqiy asarlar Arab tiliga tarjima qilindi va ularga sharxlar yozi- lib, musulmon dunyosiga yoyildi. Ayni shu tarjima va sharxlar tufayli yunon, hind olimlari asarlari bizgacha etib kelgan. 828 y. M. a. qoshida Bag&#8217;dodning ash-Shammasiya mahallasida birinchi rasadxona, 831 y. Damashq yaqinidagi Kosion tog&#8217;ida rasadxonaning bo&#8217;limi qurilgan. Rasadxonaga dastlab marvlik Abu Ali Yahyo ibn Mansur, keyinchalik Muhammad Xorazmiy rahbarlik kilgan. M. a.da turli maqsadlarda ilmiy ekspe- disiyalar ham tashkil qilingan. Chunon- chi 830 y. Xorazmiy boshchiligida G&#8217;arbiy Hindiston (hoz. Sharqiy Afg&#8217;oniston), Vizantiya, Volganing quyi oqimiga 3 ta ekspedisiya uyushtirilgan. M. a.da xo- razmiy b-n birga Xolid ibn al-Malik al-Marvarrudiy, Al-Abbos ibn Sayd al-Javhariy, Ahmad ibn Abdulloh al- Marvaziy, Ahmad al-Farg&#8217;oniy, Abu Fazl alhamid ibn vase&#8217;ibn Turk al- Xuttaliy, Abu Yusuf Yoqub ibn Sabbox al-Kindiy va b. ko&#8217;plab o&#8217;rtaosiyolik olimlar ijod qilib, turli fanlar rivo- jiga katta hissa qo&#8217;shdilar. 11 -a. boshida Xorazm poytaxti gur- ganj (hoz. Ko&#8217;hna Urganch) sh.dagi ilmiy markaz ham M. a. deb nomlangan (q. Xo- razm Ma&#8217;mun akademiyasi).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma&#8217;mun akademiyasi &#8212; 9-a. 1-yarmida Xalifa Ma&#8217;mun arRashid (813-833) tomonidan Bag&#8217;dodda tashkil etilgan ilmiy markaz. Dastlab &#171;Bayt ul hikmat&#187; (&#171;bilim uyi&#187; deb atalgan). Bu akademiyada Hunayn ibn Ishoq, so- bit &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/mamun-akademiyasi-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120998","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120998"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121006,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120998\/revisions\/121006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}