Meteorlar (Yun. meteora \u2014 atmos — fera va osmon hodisasi) \u2014 sayyoralara- ro fazodan er atmosferasining yuqori qatlamlariga katta (11-75 km\/s) tezlik- da qattiq zarralar yoki jismlarining kelib tushishi natijasida ro’y beradi- gan chaqnash va b. hodisalar. Xalq tili- da «uchar yulduzlar» deb ham ataladi. M. dastlab vizual (teleskop va b.) yo’l b-n keyinroq esa fotografiya qamda radiolo- kasiya yo’li b-n kuzatilgan. Meteor jism- lar er atmosferasi b-n to’qnashganida o’z massasining to’la yoki qisman yo’qotishi va ionlashgan yorug’iz qoldirishi kuza- tilgan. Yorug’izning uzunligi bir necha km dan o’nlarcha km gacha bo’lishi mumkin. Yorug’va xira meteorlar mavjud, yorug’lari kam, xiralari ko’proqkuzatiladi. M. yorug’ligi meteor jismlarning kattali- giga va tezligiga bog’liq. Eng yorug’M. bo- lidlar deyiladi. Atmosferada bir sut- kada yorug’ligi taxm. beshinchi yulduz kat- taligidek 100 mln. ta meteor chaqnaydi. M. vaqt o’tishi b-n asta-sekin parcha- lana borib biror balandlikda (odatda 60-10 km) yo’q bo’lib ketadi. Yorug’yul- duzlar, mas, bolidlar ancha pastlik (20\u2014 40 km) da tugaydi. M.spek-trida Fe, Na, Mg, Ca, Cr, Si+, N, o elementlarining intensiv chiziqlari aniqlangan. Er at- mosferasiga katta tezlikda yorib kirayot- gan M. harakat energiyalarini atmosfera gazlarini qizdirishga sarf qiladi. Bu- ning natijasida uyg’ongan holatga o’tgan atomlarning Ne, o, Na, Si va sa ionla- ri asosiy xrlatga qaytayotganda yorug’lik sochiladi. Er o’z harakati vaqtida M. oqimi b-n to’qnashganda erda M. yomg’iri hodisasi kuzatiladi. Bunda qisqa vaqt ichida (mas, 1 min.da) bir necha yuz M. chaqnashi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Meteorlar (Yun. meteora \u2014 atmos — fera va osmon hodisasi) \u2014 sayyoralara- ro fazodan er atmosferasining yuqori qatlamlariga katta (11-75 km\/s) tezlik- da qattiq zarralar yoki jismlarining kelib tushishi natijasida … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-121270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121270"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121282,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121270\/revisions\/121282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}