{"id":122885,"date":"2024-05-12T18:34:03","date_gmt":"2024-05-12T15:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=122885"},"modified":"2024-05-12T18:34:20","modified_gmt":"2024-05-12T15:34:20","slug":"krestyanlar-armiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/krestyanlar-armiyasi\/","title":{"rendered":"Krestyanlar armiyasi"},"content":{"rendered":"\n<p>Krestyanlar armiyasi &#8212; Ros- siyadan ko&#8217;chirib keltirilgan rus muji-klaridan Jalolobodsa tuzilgan armiya (1918-20). Jalolobod va O&#8217;shdagi rus qishloqparining aqolisi chor Rossiyasi davrida ko&#8217;chib keltirilgan rus krestyan- laridan tashqil topgan bo&#8217;lib, 1918 y. ko&#8217;zida ularga sovet hokimiyati o&#8217;zlarini himoya qilish uchun qurol-yarog&#8217;tarqatgan. Turkiston Respublikasi harbiy komis- sari K. Osipov 1918 y. dek.da Farg&#8217;ovada K. a. rahbarlari b-n uchrashadi. Polkov- nik K. Monstrov boshchiligidagi K. a. dastlab, qizil askarlar va dashnoklar qatorida turib tinch aholini qirishda qatvashdi. Ularning Farg&#8217;ova vodiysi- dagi Bozorqo&#8217;rg&#8217;on, oyim, Qo&#8217;qonqishloq va Suzoq qishloqlarida tinch aholiga nisbatan qilgan xunrezliklari bunga dalildir. 1918 y. ning oxiri va 1919 y.ning bo-shida bu to&#8217;rtta yirik qishloq butunlay yakson qilindi, barcha aholi esa qirib tashlandi. Biroq bolsheviklar yuritayotgan siyosat K. a. rahbarlariga yoqmayotgan edi. Chunki ular xususiy mul- kning tugatilishi, g&#8217;alla monopoliyasi va sovet rejimining boshqa tadbirla- riga qarshi edilar. Buning ustiga ko&#8217;chib kelingan vaqtda tub xalqlardan tortib olingan er-suvni sovet hokimiyati Muso- dara qilayotgan edi. 1919 y. yozida Madaminbek taktik maqsadlarni ko&#8217;zlab, bolsheviklar va qizil armiyaga qarshi Farg&#8217;ova vodiysi- da yagova kuch tashkil qilish uchun K. a. rahbarlari b-n muzokaralar olib bordi. Ular, o&#8217;z navbatida, Madaminbekni vo- diyni o&#8217;z nazoratida to&#8217;tib turuvchi yagova zamonaviy sarkarda sifatida tan oldi. Ikkala tomon rahbarlari, dastlab, 1919 y. 20 iyunda uchrashsalarda o&#8217;rtada shar- tnoma imzolanmadi.Shunday bo&#8217;lishiga qaramasdan, Jalolobod, Qurshob va O&#8217;shda turgan K. a.ning ko&#8217;plab askarlari mada- minbekka qo&#8217;shilib, iyul oyida qizil armiyaga qarshi janglarda qatvashdi. Bu orada Madaminbek va Monstrov o&#8217;zaro bir necha marta uchrashib, shartnoma shartlarini kelishib olishdi. 1919 y. 2 sent.da Madaminbek b-n Monstrov o&#8217;rtasida sovet rejimiga qarshi bir- galikda kurashish to&#8217;g&#8217;risida shartnoma imzolandi. 10 ta polkdan iborat 5000 kishilik K. a. Madaminbek tomoni- ga o&#8217;tdi. Birlashgan armiyaning Oliy bosh qo&#8217;mondoni sifatida Madaminbek, uning o&#8217;rinbosari sifatida Monstrov tan olindi. Qo&#8217;rboshilarga rahbarlik qilish Madaminbekning eng yaqin yor- damchisi Soli maxdumga yuklatildi. Sent.ning boshlarida Birlashgan armiya Jalolobod, O&#8217;sh va Marg&#8217;ilon sh.lari, Novqat sh.chasini qizil askarlardan ozod qildi. 10 sent.dan Andijon, SKO- Belev (hoz. Farg&#8217;ova), Namangan sh.larini bir vaqtning o&#8217;zida qamal qilishga ki- rishdi. Sovet qo&#8217;mondonligi Rossiya markazidan Orenburg orqali Turki- stonga katta harbiy kuchlarni tashladi. Madaminbek K. a. b-n ittifoq tuzib, xato qilganligini keyingi voqealar ko&#8217;rsatdi. Chunki eng qaltis vaziyatlarda K. a. rahbarlari bir necha marta pand be- rishdi. Andijon sh. Kamal qilinayotganda ular o&#8217;z marralarini tashlab, orqaga chekinishdi. Hujum chizig&#8217;idagi bunday bo&#8217;shlikdan unumli foydalangan qizil askarlar qamalni yorib o&#8217;tishgan edi. K. a. bir qancha janglarda mag&#8217;lubiyatga uch- rab, 1920 y. boshlarida Gulcha istexkomi va Ergashtomga chekindi. 1920 y. 17 yanv.da Monstrov, sal keyinrok, general-mayor A. Muxanov o&#8217;z ixtiyori b-n qizil askar- larga taslim bo&#8217;ldi. Ular keyinchalik Yava qizil armiya bilan hamkorlik qilib, ancha muddat Turkfront shtabida xizmat qilishdi. 23 Fev.da sovet armiyasi jang- chilari Gulcha istehkomini eg&#8217;allagach, K. a. butunlay tugatildi. Ad.: Rajabov K,., Mustaqil Tur- kiston fikri uchun mujodalalar, T., 2000; O&#8217;zbekiston yangi tarixi, 2-kitob, [O&#8217;zbekiston sovet mustamlakachiligi davrida], T., 2000; Turkestan v vachale XX veka: k istorii istokov vasioval- Noy nezavisimosti, T., 2000. Qahramon Rajabov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krestyanlar armiyasi &#8212; Ros- siyadan ko&#8217;chirib keltirilgan rus muji-klaridan Jalolobodsa tuzilgan armiya (1918-20). Jalolobod va O&#8217;shdagi rus qishloqparining aqolisi chor Rossiyasi davrida ko&#8217;chib keltirilgan rus krestyan- laridan tashqil topgan bo&#8217;lib, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/krestyanlar-armiyasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-122885","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122885","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122885"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122901,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122885\/revisions\/122901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}