Kvazizarralar \u2014 kondensatla- nuvchi (bir holatdan ikkinchi holatga o’tuvchi) muhitlar (qattiq jism, suyuq geliy) ning elementar uyg’onishlari. Ular o’zlarini kvant zarralardek tuta- Di. K. tushunchasini fanga 1940 y.da L. D. Landau kiritgan. Kondensatlanuvchi muhitlar xossalarini shu muhitni tash- kil qilgan molekulalar, atomlar, ionlar va elektronlarning xossalari orqali na- zariy jihatdan tavsiflash va tushunti- rish ancha qiyin. Chunki hajm birligi 1 sm3 dagi zarralar soni ko’p (1022-1023) va bu zarralar o’zaro kuchli ta’sirlasha- Di. Zarralarning ta’sirlashishi tufay- li kondensatlanuvchi muqitning to’la energiyasi (ideal gazniki singari) ay- Rim zarralar energiyalari yig’indisidan iborat bo’lmaydi. Uning zarralari kvant mexanika qonunlariga bo’ysunadi. Shu sababli, kondensatlanuvchi muhitning kvant nazariyalarida maxsus tushuncha \u2014 K. tushunchasi paydo bo’ldi. Real zar- ralar singari K. ham energiya, impuls va elmyalari b-n ifodalanishi mumkin. Har xil energiya holatlari orasidagi o’yinlar, umuman olganda, barcha elek- tronlar harakatiga ta’sir qiladi. Kon- densatlanuvchi sistema sathlaridan bi- rining uyg’onishi shu joyning o’zidagina qolmay, balki sistemadagi qo’shni elek- tronlarga uyg’onish to’lqini ko’rinishida uzatiladi, u ma’lum chastota v va to’lqin uzunligi X ga ega bo’ladi. Kvant mexani- kada K. deb ataladigan hamda energiyasi hv va impulsi p=h\/X (u kvaziipuls deb ataladi) bo’lgan kvant mos keladi. Buni bir oz boshqacharoq tushuntirish ham mumkin: kondensatlanuvchi sistemaning har bir navbatdagi uyg’onish holatiga o’tishi yangi K. ning paydo bo’lishi deb qaraladi. K. energiyasi sistema satxlari energiyalari farqiga teng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kvazizarralar \u2014 kondensatla- nuvchi (bir holatdan ikkinchi holatga o’tuvchi) muhitlar (qattiq jism, suyuq geliy) ning elementar uyg’onishlari. Ular o’zlarini kvant zarralardek tuta- Di. K. tushunchasini fanga 1940 y.da L. D. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123047,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123024\/revisions\/123047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}