Kakao (Thebroma cacao), shokolad daraxti \u2014 1) sterkuliyadoshlar oilasi Theobroma avlodiga mansub doim yashil daraxtlar turi. Markaziy va Jan. Ame- Rika o’rmonlarida yovvoyi holda o’sadi (urug’i mayda va achchiq). Qadimdan bu da- raxt Meksikada ekilgan. Evropaga (Is- paniya) 1520 y. keltirilgan. 17-a.da Vene- suelada, so’ngra Brazili-yada, 19-a. oxiri (1884 y.dan) Afrikada ekila boshlagan. Er yuzida 11,5 mln ga kakaozorlar bor (2000). O’rtacha hosildorligi 6,16 ts\/ ga; K. eng ko’p Afrikada (3,8 mln.ga), Jan.Amerikada, Osiyo (Filippin, Hindiston, Yaman, Indoneziya)da ekila- Di. K. ko’p yillik doimiy yashil daraxt. Bo’yi 4-8 m ga boradi. K. o’stirish uchun yog’ingarchilik yiliga 2-5 ming mm, doimiy qurg’oqchilik davri 3-4 oy- dan oshmaydigan, o’rtacha havo harorati 2 g dan kam bo’lmagan xududlar qulay hisoblanadi. Shunday sharoitda K.ning madaniy turi yil davomida gullaydi, meva hosil qiladi. Tinim davri juda qisqa bo’ladi yoki bo’lmasligi ham mum- kin. Yog’ingarchilik kam bo’lgan yillari kam hosil beradi va daraxtlar qurib qoladi. Urug’idan, qalamchasidan pay- vand qilib ko’paytiriladi. Ko’chati o’tqazilgandan keyin 4-5-yildan hosil beradi, 10-yili to’liq hosilga kiradi. K. mevasi (uz. 30 sm gacha) 300-600 g keladi, Qar bir meva ichida 25-60 urug’ (dukkak) bo’ladi. Mevasi 4-5 oyda etiladi. Bir daraxtdan 0,5\u20142 kg (12-15 ts\/ga) urug’ olinadi. Urug’i tarkibida 50-53% moy, 14,5% azotli moddalar, 1,3\u20141,7% Teo- bromin alkaloidi, oshlovchi moddalar, oqsil, qand, kraxmal mavjud. Dukkagi qayta ishlashdan oldin tozalanadi, Fer- mentlanadi, quritiladi, qovuriladi, dukkak po’chog’idan ajratiladi, maydala- nadi va press mashinalarda moyi olina- Di (q. Kakao moyi). O’zbekistonda ekil- maydi, chunki tuproq-iqlim sharoiti K. biologiyasiga mos emas; 2) kakao urug’i kunjarasidan olinadigan kukun (upa) va undan issiq va sovuq ichimlik tayyorlana- Di. Kukun tarkibida 15% gacha yog’mavjud. Shuningdek, K. kukuni shirinlik. (krem, muzqaymoq), qiyom va b.ga qo’shiladi. Issiq K. ichimligi tayyorlash uchun kichik kostryulkaga 2 choy qoshig’ida kakao upa- si, shakar (ta’bga ko’ra), bir oz sut solib, upaning qumoqlari yo’qolguncha eziladi. Hosil bo’lgan bo’tqaga oz-ozdan issiq sut (bir stakancha) qo’shilib, qaynagan zahoti olovdan olinadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kakao (Thebroma cacao), shokolad daraxti \u2014 1) sterkuliyadoshlar oilasi Theobroma avlodiga mansub doim yashil daraxtlar turi. Markaziy va Jan. Ame- Rika o’rmonlarida yovvoyi holda o’sadi (urug’i mayda va achchiq). Qadimdan … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123043","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123043"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123059,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123043\/revisions\/123059"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}