{"id":123052,"date":"2024-05-12T19:40:40","date_gmt":"2024-05-12T16:40:40","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=123052"},"modified":"2024-05-12T19:40:52","modified_gmt":"2024-05-12T16:40:52","slug":"kalendar-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kalendar-3\/","title":{"rendered":"Kalendar"},"content":{"rendered":"\n<p>Kalendar \u2014 yil, oy va kun- lar, hafta kunlari, asosiy bayramlar haqidagi axborotlardan iborat, ba&#8217;zan astronomik ma&#8217;lumotlar ham berila- digan bosma nashr. K. kitobcha, jurnal, sovga va reklama albomlari, yirtma va varaklama jadval, plakat va b. shakllar- da nashr etiladi. Qad. Rimda qarz daf- tarlari K. deyilgan, unga qarz beruvchi har oyning dastlabki kunlarida kiri- tiladigan foizlar \u2014 kalendarni (nomi shundan olingan) yozib borgan. Bizgacha ma&#8217;lum bo&#8217;lgan eng qad. Rim K.ga mil. 354 sanasi qo&#8217;yilgan. O&#8217;rta asrlarda K. nashri b-n cherkov shug&#8217;ullangan, 14-a.dan Evropada dunyoviy mazmundagi K. paydo bo&#8217;ldi. Bunday K.larda yilning fasl va oylari, yulduzlar turkumi va b.ni jad- val tarzida ko&#8217;rsatish rasm bo&#8217;lgan. Bun- Day K.lar musulmon mamlakatlarida ham keng tarqalgan (q. Zijlar). Kitob bosish ixtiro etilishi b-n turli mamlakatlar- da bosma K.lar ham tayyorlana boshlandi. O&#8217;zbek tilida birinchi bosma K. Shohimardon Ibrohimov tomonidan tuzilib, 1871 y. Toshkentda Turki- ston harbiy okrugi bosmaxonasida chiqarilgan (uning 1872 y. 2-nashri Ali- sher Navoiy nomidagi O&#8217;zbekiston mil- liy kutubxonasida saqlanadi). Bu K.da astronomik ma&#8217;lumotlardan tashkari yar- marka-bozorlar, davlat banki bo&#8217;limlari, Turkiston va Rossiyadagi shaharlarga olib boriladigan yo&#8217;llar, sud Nizom- lari, pochta aloqasi tartib-qoidalari, baxtsiz hodisalar ro&#8217;y berganda ko&#8217;rsatiladigan birinchi tibbiy yordam va sh.k. haqida ma&#8217;lumotlar keltirilgan. Ikkinchi jahon urushiga qadar O&#8217;zbekistonda, asosan, jadval K.lar nashr etilgan. &#171;Cho&#8217;ntak kalendari&#187; chiqarilgan (1966-67). 1963 y.dan bosh- lab &#171;O&#8217;zbekiston&#187; nashriyotida munta- zam ravishda (faqat 1973 y.da chiqmadi) &#171;O&#8217;zbekcha kalendar&#187; (tuzuvchilar: Meli Jo&#8217;ra, Komiljon Abdullaev) nashr eti- lib, adadi 400 mingga etgan (1963-83). Keyin shunday K.ni O&#8217;zbekiston jur- nalistlar uyushmasi qoshida tashkil etilgan kalendar bo&#8217;limi chiqardi (1983-89). &#171;O&#8217;zbekiston&#187; nashriyotida 1994 y.dan muntazam varaklama kalen- dar, plakat kalendar chiqarilmoqda. O&#8217;rta Osiyo va Qozog&#8217;iston musulmon- lari idorasi yillik musulmonlar yili taqvimi (musulmonlar kalen- darini chiqargan (1943 y.dan). Hoz. &#171;Movarounnahr&#187; nashriyoti yilning har choragi uchun alohida &#171;musulmonlar taqvim kitobi&#187; chiqarmoqda (1977 y.dan). Unda quyosh chiqishi va botishi, tush, qibla yo&#8217;nalishi, hijriy sana va namoz vaqtlari ko&#8217;rsatiladi. &#171;Movarounnahr&#187; nashriyotida har yili &#171;Ramazon&#187; taqvimi ham chiqadi. Unda ro&#8217;za tutiladigan kun- lar, saharlik va iftorlik vaqtlari ko&#8217;rsatiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kalendar \u2014 yil, oy va kun- lar, hafta kunlari, asosiy bayramlar haqidagi axborotlardan iborat, ba&#8217;zan astronomik ma&#8217;lumotlar ham berila- digan bosma nashr. K. kitobcha, jurnal, sovga va reklama albomlari, yirtma &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kalendar-3\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123052"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123070,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123052\/revisions\/123070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}