Kapital (nem. Kapital; lot. capitalis \u2014 bosh, asosiy), sarmoya \u2014 keng ma’noda \u2014 o’z egasiga daromad keltirish xususiyatiga ega bo’lgan jami vositalar va mablag’lar; yangi qiymat keltiruvchi, o’zini o’zi ko’paytiruvchi qiymat. Tovar- lar va xizmatlar i. ch. uchun kishilar to — monidan yaratilgan resurslar; tor ma’- noda \u2014 i. ch. vositalari ko’rinishidagi ishga qo’yilgan, ishlab turgan daromad manbai (ashyoviy K.). K.ning paydo bo’lishiga tovar i. ch., tovar muomalasi dastlabki shart hisoblanadi. Bozorda o’ziga xos, alohida tovar \u2014 ish kuchining paydo bo’lishi b-n oddiy tovar i.ch. kapitalistik i.ch.ga ay- lanadi, tovar i.ch.ning shu davrida Tovar muomalasidagi pul K.ga aylanadi. K. ko’p tsikllar davomida i. ch.da ishtirok etadi- gan asosiy kapital va bir tsikl davomida ishtirok etadigan va to’liq sarflanadi- gan aylanma kapitalga bo’linadi. Pul K. i (sarmoya) \u2014 ashyoviy K. sotib olish uchun sarflanadigan pul vositalarini ifo- da etadi, ya’ni pul K.ga aylanishi uchun i.ch.ga avanslanadi. Iqtisodiy nazariyada K. ishlab chiqarish omillaridan biri tarzida izohlanadi. Qiymatning ko’payishi in- son mehnati (ish kuchi) va i.ch. vositalari (xom ashyo, mashina, stanoklar) birlash- ganda, ya’ni i.ch. sharoitida yuz bera- Di. K. sanoat K.i, savdo K.i, ssuda K.i, sudxo’rlik K.i (tarixiy) shakllarida faoliyat ko’rsatadi. Rivojlangan bozor iqtisodiyoti sharoitlarida K.ning kor- xona, firma, banklar. K.i, turli aktsiya- dorlik jamiyatlariga tegishli aktsiyador- lik K.i, zahira K.i, ustav K.i. singari ko’rinishlari mavjud. Tadbirkor jis- Moniy shaxslarga tegishli K. dastmoya deyiladi va har gal tovar olib sotishda ishlatiladi. Sadir Salimov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kapital (nem. Kapital; lot. capitalis \u2014 bosh, asosiy), sarmoya \u2014 keng ma’noda \u2014 o’z egasiga daromad keltirish xususiyatiga ega bo’lgan jami vositalar va mablag’lar; yangi qiymat keltiruvchi, o’zini o’zi ko’paytiruvchi … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123202,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123184\/revisions\/123202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}