Kiribati (Kiribati), Kiribati Re- spublikasi (Republic of Kiribati) \u2014 tinch okeanning g’arbiy qismida, Gilbert, Fe- Niks, layn o.lari va banaba o.da joy- lashgan davlat. Mayd. 810,6 km2. Aholisi 94,149 ming kishi (2001). Ma’muriy- hududiy jixatdan 6 okrugga bo’linadi. Poytaxti \u2014 Bairiki sh. Davlat tuzumi. K. \u2014 Respubli- ka. Buyuk Britaniya boshchiligidagi Hamdo’stlikka kiradi. Amaldagi kon- stitusiyasi 1979 y.da qabul qilingan. Davlat va hukumat boshlig’i president (1994 y. okt.dan Teburaro Tito). Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlis palatasi (parlament) amalga oshiradi. Parlament deputatlari aholi tomonidan 4 y. mud- datga saylanadi. Ijrochi hokimiyatni prezident boshchiligidagi hukumat amal- ga oshiradi. Tabiati. Orollar marjonlardan hosil bo’lgan. Iqlimi \u2014 ekvatori- al, issiq va sernam. Ba’zi Jan. Orol- larda qurg’oqchilik xam bo’lib turadi. O’rtacha oylik t-ra 24\u00b0-31\u00b0. Tabiiy o’simliklari \u2014 asosan, butalar. Aholisining aksariyati, asosan, mi- kroneziyalik kiribatilar (96%); Tuvalu- anlar, banabanlar ham yashaydi. Rasmiy tili \u2014 ingliz tili, birok, barcha aholi to’ngaru (Kiribati) tilida so’zlashadi. Dindorlar \u2014 xristianlar. Tarixi. K. hududi (Gilbert o.lari) ni ispanlar 1606 y.da o’zlashtira bosh- lagan. 18-a.ning 60-80-y.larida Orol- larni inglizlardan D. Bayron, D. Gil- Bert va D. Marshall tadqiq qildi. Rus den-gizchisi A. Kruzenshtern orollarga Gilbert nomini berdi (inglizcha Gilbert nomini mikronezlar K. tarzida talaf- fuz qiladilar). 1892-1915 y.larda K. Tuvalu (Ellis o.lari) b-n birga Buyuk Britaniya protektorata, so’ngra mustam- lakasi bo’lgan. 2-jahon urushi yil- larida Yaponiya bosib oldi (1941-43 y.larda). Urushdan keyin yana inglizlar hukmronligi tiklandi. Aholining siyo- siy huquklar va mustaqillik yo’lidagi ko’rashi Britaniya ma’murlarini K. mu- stamlaka boshqaruvi tizimini bir necha bor isloh qilishga majbur etdi. 1972 i.ga qadar orollar G’arbiy Okeaniyadagi ingliz oliy komissari (rezident-komis- sar) tomonidan boshqarildi, so’ngra mu- stamlaka gubernatori lavozimi joriy etildi. 1975 y.da Ellis o.lari K.dan AJ- ralib chikdi. 1977 y. 1 yanv.da K.ga ichki o’z- o’zini boshqarish xuquqi berildi. 1979 y. 12 iyulda mustaqillik e’lon qilindi. K. 1999 y.dan BMT a’zosi. Milliy bayrami \u2014 12 iyul \u2014 Mustaqillik kuni (1979). Siyosiy partiyasi va kasaba uyushmasi. Milliy taraqqiyparvar partiya. K. Kasa- ba uyushmalari Kongressi, 1982 i. tashkil etilgan va 12 tarmoq kasaba uyushmalari- ni birlashtiradi. Xo’jaligi. Iqtisodiyotining asosi \u2014 q.x. Kokos palmasi, Taro, banan, non daraxti o’sadi. Meva va sabzavot etishti- riladi. Baliqchilik rivojlangan. Sano- ati mayda hunarmandchilik korxonalari- dan iborat; ular kokos yog’i, mebel, esda- lik sovg’alari ishlab chiqaradi, balik, to’zlaydi. Orollarga yiliga 1,5 ming sayyoh kelib ketadi. Ta-RaVa atollida dengiz porti bor. Avtomobil yo’llari o’z. \u2014 640 km (Taravada). Eksport tushum- larining 75% kopra (kokos yong’og’ining mag’zi) sotishdan olinadi. Chetdan oziq- ovqat, yoqilg’i, sanoat mollari, trans- port vositalari sotib olinadi. Savdo- sotiqdagi asosiy mijozlari: Avstraliya, Yangi Zelandiya, Buyuk Britaniya, Yaponiya. Pul birligi \u2014 Avstraliya dollari. Tara- vada texnologiya in-ti, ped. kolleji va dengizchilik maktabi bor. Ingliz va ki- Ribati tillarida «Te Uekera» haftalik gaz. va mahalliy tilda «Te Iton ni Ki- Ribati» hamda «Te Kaotan te ota» oyno- malari nashr etiladi. K. radiosi (1954 y.dan) va televideniesi mavjud.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kiribati (Kiribati), Kiribati Re- spublikasi (Republic of Kiribati) \u2014 tinch okeanning g’arbiy qismida, Gilbert, Fe- Niks, layn o.lari va banaba o.da joy- lashgan davlat. Mayd. 810,6 km2. Aholisi 94,149 ming … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123537"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123537\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123547,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123537\/revisions\/123547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}