{"id":123541,"date":"2024-05-14T18:43:51","date_gmt":"2024-05-14T15:43:51","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=123541"},"modified":"2024-05-14T18:43:55","modified_gmt":"2024-05-14T15:43:55","slug":"kitob-davlat-geologiya-qoriqxonasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kitob-davlat-geologiya-qoriqxonasi\/","title":{"rendered":"KITOB DAVLAT GEOLOGIYA QO&#8217;RIQXONASI"},"content":{"rendered":"\n<p>KITOB DAVLAT GEOLOGIYA QO&#8217;RIQXONASI &#8212; Kashqadaryo viloya- ti kitob tumani hududidagi qo&#8217;riqxona. Zarafshon tog&#8217;tizmasining Jan.-g&#8217;arbiy tarmoqlari, Jinnidaryoning so&#8217;l qirgog&#8217;i va Qoratog&#8217;ning shim. yon bag&#8217;rida, kitob sh.dan 45 km Sharqda joylashgan. Mayd. 5378 ga. Erning geologik tarixiga oid tabiiy-ilmiy yodgorliklar bo&#8217;lmish noyob paleontologik-stratigrafik ob&#8217;ektlar- ni reja asosida o&#8217;rganish va muhofazalash maqsadida 1979 y.da tashkil etilgan. K.D.g.q.da o&#8217;rta ordovik davridan bosh- lab devon va karbon davrlarining chegara qatlamlarigacha bo&#8217;lgan dengiz cho&#8217;kindi hosilalari paleozoy qatlami jinsla- rining yotish yo&#8217;nalishini kundalangiga kesib o&#8217;tgan bir kancha soy vodiylarida barqaror izchillikda kuzatiladi. Ular 16 ta turli guruhlarga mansub bo&#8217;lgan hayvonot va nabotot olamini ifodalov- chi turli paleontologik krldiklar b-n tavsiflanadi. Qo&#8217;riqxonaning mutlaq bal. 1300\u2014 2650 m, nisbiy bal. 500 m dan 1500 m gacha. Relefi qoyali, baland tog&#8217;li qismida keskin bo&#8217;lingan, o&#8217;rta baland- likdagi qismida birmuncha tekis. Obi- safed, Xo&#8217;jaqo&#8217;rg&#8217;on, Zinzilbon, Nova- bak soylarining tog&#8217;tizmalarini chuqur kesib o&#8217;tishi natijasida manzarali tog&#8217; daralari vujudga kelgan. Qo&#8217;riqxo-na hududidagi Zinzilbon kesimida devon sistemasining xalqaro stratigrafik etalonlaridan biri, 1989 y.da devon stratigrafiyasi bo&#8217;yicha xalqaro kichik komissiyasi tomonidan tanlangan va 1996 y.da Geologiya fanlari xalqaro uyushma- si tomonidan ratifikasiya qilingan EMS yarusining quyi chegarasi stratoti- pi joylashgan. Shunga binoan, K.D.g.q. jahon stratigrafiya etaloni quyi devon EMS yarusi quyi chegarasi standarti yoki \u2014 &#171;Global Stratotipe and Point&#187; global stratotip chegarasi nuqtasining sohibi va saqlovchisi sifatida tan olindi. Uning kesimlari qo&#8217;riqxonaga xalqaro maqom berilishiga asos bo&#8217;ldi. Qo&#8217;riqxona hududidagi o&#8217;rta ordovik- dan quyi karbon davrigacha bo&#8217;lgan mud- datda dengizning cho&#8217;kindi hosilalaridan tashkil topgan kesimlar, asosan, umumiy qalinligi 4000 m dan ziyod karbonatli va kamroq terrigen va vulkanogen jin- slardan tuzilgan. Ularning aksariyati yotqiziqlarning yoshi va korrelyasiyasini aniqlash, u yoki bu yotqiziqlarning shak- llanish sharoitlarini tushunib olish hamda o&#8217;rganilayotgan r-nlarning Geolo- gik to&#8217;zilishini asosli izohdash uchun muhim ahamiyatga ega bo&#8217;lgan mikro- skopik hamda makroskopik qoldiqlar ko&#8217;rinishidagi turli paleontologik toshqotgan jinslardan iborat. Qo&#8217;riqxona xilma xil jonli ta- biat dunyosiga boy. Bu erdagi 800 tur o&#8217;simlikdan 212 tasi, jumladan, ajoy- ib Yunona, &#171;buyuk&#187;, &#171;Turkiston&#187;, Foster va Korolkov lolalari, Fisherning GLA- diolus va shtenbergiyasi, chayqaluvchan allaxro&#8217;za, muskusli Ferula, chinor, ere- murus, cho&#8217;l pioni, Korolkov shafrani, kiselring savrinjoni, poyasimon piyoz va b. o&#8217;simliklar O&#8217;zbekiston Respubli- kasining qizil kitobiga kiritilgan. Qo&#8217;riqxona tashkil etilganidan bosh- lab uning bazasida hayvonot olamining turli guruhlari bo&#8217;yicha xalqaro an- ju-manlar, kolokviumlar, ekskursiya- lar, turli paleontologik-stratigrafik tadqiqot ishlari o&#8217;tkaziladi. Baxtiyor Isahojiev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KITOB DAVLAT GEOLOGIYA QO&#8217;RIQXONASI &#8212; Kashqadaryo viloya- ti kitob tumani hududidagi qo&#8217;riqxona. Zarafshon tog&#8217;tizmasining Jan.-g&#8217;arbiy tarmoqlari, Jinnidaryoning so&#8217;l qirgog&#8217;i va Qoratog&#8217;ning shim. yon bag&#8217;rida, kitob sh.dan 45 km Sharqda joylashgan. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/kitob-davlat-geologiya-qoriqxonasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123541","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123541"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123550,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123541\/revisions\/123550"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}