Kaspiylar \u2014 Sharqiy Ozarbay- jonning cho’l mintaqalarida yashagan Ibe — riy-Kavkaz guruhiga mansub qabilalar. Dastlab Gerodot (mil. AV. 5-a.) tomonidan qayd etilgan. K.ning asosiy mashg’uloti \u2014 ko’chmanchi chorvachilik. Keyinchalik (mil. AV. 1-a.gacha). K. midiyaliklar, al- banlar va b. qabilalar b-n aralashib ket- ganlar. Kad. Ozarbayjonning viloyatla- ridan biri \u2014 Kaspiana, shuningdek, ka- spiy dengizi o’z nomlarini K.dan olgan. Kasr \u2014 arifmetikada birning bu- tun sonda ifodalangan ulushlaridan tu- zilgan son. Odatda, ikki butun sonning ko’rinishda ifodalanib, t \u2014 butun son, p \u2014 natural son, bunda p K. maxraji bo’lib, bir soni nechta qismga bo’linganini, t esa K. surati deyilib, K.da shunday ulushlardan qancha borligini ko’rsatadi. Agar mg=np bo’lsa, \u2014 va r teng. K.lar deyiladi. Demak, K.larning surat va maxrajini bir xil songa ko’paytirish yoki bo’lish (qisqartirish) K. qiymatini o’zgartirmaydi. Mas, i va 9 21 Raji 10 ning darajalaridan (mas, 10, 100, 1000 va b.) iborat K. o’nli K. deyiladi. Uni yozishda chapdan o’ngga qarab oldin butun sonlar, so’ngra verguldan keyin K. tar- kibiga kirgan o’ndan bir, yuzdan bir va b. ulushlar yoziladi. Noto’g’ri K. butun son b-n to’g’ri K. yig’indisi ko’rinishida ifodalanishi mumkin. Mac, -g- = 2 \u2013g . Bunday K. aralash K. deyiladi. Barcha K.lar to’plamining muhim xossalaridan biri uning z i ch l i g i , ya’ni ixtiyo- riy ikkita turli K.lar orasiga uchinchi K. joylashtirish mumkin (butun sonlar to’plami bunday xossaga ega emas). Ixti- yoriy ikki K. \u2122 va pq bir xil maxrajli ko’rinishida yozilishi mumkin va bunday maxraj ular uchun u m u m i y maxraj dey- iladi. Uholda ^- va ^ K.lar yig’indisi va ayrimasi t’ r t’+p’ «g + 4 = g, tenglik b-n aniklanadi. Ko’paytma va bo’linma esa t R t-r t.R rn-q nq-n-p va n-q’np tengliklar b-n cheksiz o’nli K.da bir necha raqamlar guruhi tartibi saklan- gan holda ketma-ket takrorlanib kelsa, u davriy K. deyiladi. Mas, 2,13(047) = 2,13047047047… . Davriy o’nli K.larni oddiy K.ga aylantirish usullari mav- jud. Davriy bo’lmagan cheksiz o’nli K. hech qanday oddiy K. ga teng emas. Bun- Day sonlar irrasional sonlar deyiladi. Mas, te, e, ^2 , 1p2 kabi sonlarning ir- rasional ekanligi isbotlangan. Nazariy masalalarda uzluksiz (zan- jirli) K.tushunchasi qo’l keladi. Uzluk- siz K. a, + ko’rinishda bo’lib, aj lar butun sonlardir. K. kadim zamonlarda K.larni o’lchash natijasida vujudga kelgan. Misrda mil. AV. 2000 y.larda K. amallariga doir ma’lumotlarni Axmas degan xattot qoldirgan. K. chizig’i 16-a.dan boshlab qo’llanila boshladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kaspiylar \u2014 Sharqiy Ozarbay- jonning cho’l mintaqalarida yashagan Ibe — riy-Kavkaz guruhiga mansub qabilalar. Dastlab Gerodot (mil. AV. 5-a.) tomonidan qayd etilgan. K.ning asosiy mashg’uloti \u2014 ko’chmanchi chorvachilik. Keyinchalik (mil. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-124315","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124315"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124320,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124315\/revisions\/124320"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}