{"id":124365,"date":"2024-05-16T19:44:50","date_gmt":"2024-05-16T16:44:50","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124365"},"modified":"2024-05-16T19:44:53","modified_gmt":"2024-05-16T16:44:53","slug":"sayram-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sayram-2\/","title":{"rendered":"Sayram"},"content":{"rendered":"\n<p>Sayram \u2014 qadimgi shahar va VI- loyat. Aris daryosi vodiysida (Chimkent sh.dan 8 km uzoqlikda) joylashgan. Ta- rixda Isfijob, O&#8217;rungkent, Ettikent, Madinat ulbayzo, Saryom nomlari b-n qayd etiladi. S. qal&#8217;asining qad. o&#8217;rni 28 ga dan ko&#8217;proq joyni egallagan. Qal&#8217;a birinchi marta 840 y.da Somoniylar amiri Nuh ibn Asad tomonidan bunyod etilgan. Ko&#8217;chmanchilardan saqlanish uchun devor juda qalin qilib qurilgan. Shaharning barpo etilgani yaqin payt- largacha 1,5 ming yildan ko&#8217;proq vaqt o&#8217;tgan deb yuritilardi. 1988 y.gi arxeo- logik qazishmalar shaharning ancha il- Gari bunyod qilinganligini isbotladi. Qad. ajdodlar yashagan manzilgohdan \u0406a.ga oid buyumlar topildi. 6\u2014 19-a. davomi- da S. 13 marta bosqinchilar hujumining guvohi bo&#8217;lgan. Manbalarda S. nomi bi- rinchi marta Xitoy sayyohi Syuan Szan (7-a.) tomonidan tilga olinadi. Arablar bosib olguniga qadar, S xalqi buddizm, zardushtiylik, xristianlik dinlariga e&#8217;tiqod qilgan. Mas, uning ko&#8217;hna dar- vozalaridan birining nomini budda ibodatxonasi sifatida tarjima qilish mumkin. Muhammad Shayboniyxon 15-a. oxirida O&#8217;tror, yassi va S. shaharlarini o&#8217;z qo&#8217;liga oladi. Bu davrdagi tarixiy yodgorliklardan Abdul Aziz bobo va Qorasoch maqbarasi diqqatga sazovordir. 1510 y. qozoqxoni Qosimxon Shayboniy- lar qo&#8217;shinini tormor qilib, S.ni tosh- kentga boradigan muhim tayanch manziliga aylantirdi. Bu va undan keyingi Sulton Abulxayr davrlarida Sdan 3 km uzo- klikda joylashgan Mortepada qozoklar davlatining kichik juz, O&#8217;rta juz va katta juz vakillari har yili may oyida to&#8217;planishib, qarorlar qabul qilishgan, keyin uni Turkistonda tasdiqlashgan. Ular e&#8217;zoz b-n S.ni ona shahar, Turki- stonni ota shahar deb bilishgan. 1683 y. S. Abulxayr ixtiyorkda bo&#8217;lgan bir paytda jung&#8217;orlar (qalmoqlar) hujumi boshlanadi. Qalmoq xoni Xuntayji S.ni talagan. 40 ming asir haydab ketilgan. Asirlar bir yil mobaynida ili Daryo- si bo&#8217;yida ushlab turilgan, so&#8217;nfa qad. Turfang&#8217;a haydab ketilgan. Keyinchalik asirlar Qashqarda o&#8217;zlarining boy S. shaharini barpo etishgan. 1758 y. S Qo&#8217;qon xonligi hududiga qo&#8217;shib olindi. 1864 y. Rossiya bosib olgan. 1917 y.ga qadar S.da 35 ta masjid bo&#8217;lgan. Hoz. kunga kelib saqlanib qolgan tarixiy yodgorliklar: Qozi Bayzovo maqbarasi, jome masjidi qoldiqlari, Xizr masjid yonidagi meza- na, Mirali bobo maqbarasi, shuningdek, shahar markazidagi er osti yo&#8217;li (uz. 3 km dan ortiq). Dushman hujum qilgan paytda aholi ushbu er osti yo&#8217;lidan foy- dalangan. Shahar eski qal&#8217;asini buzish paytida 13-a.ga oid tanga pullar, birbi- riga ixcham kiydirilgan sopol quvurlar, sopol buyumlar, eski o&#8217;choq o&#8217;rni va b. to- pilgan. Ahmad Ergashxo&#8217;jaev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sayram \u2014 qadimgi shahar va VI- loyat. Aris daryosi vodiysida (Chimkent sh.dan 8 km uzoqlikda) joylashgan. Ta- rixda Isfijob, O&#8217;rungkent, Ettikent, Madinat ulbayzo, Saryom nomlari b-n qayd etiladi. S. qal&#8217;asining &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sayram-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124370,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124365\/revisions\/124370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}