Suyuq kristallar, suyuq kri- Stall holat, mezomorf holat \u2014 modda- larning suyuqlik (oquvchanlik) xossala- ri hamda qattiq kristallarning ba’zi xossalari (anizotropiya) ga ega bo’lgan oraliq holati. S.k. hosil qilgan modda- larning molekulalari tayoqcha yoki cho’ziq plastinkasimon shaklda bo’ladi. Ter- motrop va liotrop xillarga bo’linadi. Termotrop S.k. \u2014 ma’lum tra oralig’ida mezomorf holatda, undan past trada qattiq kristall, yuqori trada esa oddiy suyuklik holatida bo’ladi. Mac, iazoksi- anizol 118,27\u00b0 da anizotrop bo’lib, suyuq kristallar hosil qiladi. 135,85\u00b0 da esa u izotroplikni namoyon qilib, oddiy suyuqlikka aylanadi. Ba’zi moddalar- ning maxsus erituvchilardagi eritmasi liotrop S.k. deyiladi. S.k. molekulalarining tartiblanish darajasiga ko’ra nematik («azoksioni- zol, sintetik polipeptid eritmalari) va smektik (sovunning suvdagi eritma- si) S.k. ga bo’linadi. Nematik va smektik S.k.ning tashki ko’rinishini polyariza- tsion mikroskop yordamida osongina AJ- ratish mumkin. Nematik S.k. ipsimon, smektik S.k. konussimon, tayoqchasimon va bosqichli tuzil gan. S.k.ning xolesterik (xolesterinning propil efiri) xili ham mavjud bo’lib, uning molekulalari birbiriga paral- Lel joylashgan uzunchoq plastinkasimon shaklda. Xolesterik S.k. organik suyuk- diklar va qattiq kristallarning op- tik faolligidan bir necha marta yuqori bo’lgan optik faollikkya ega. Ba’zi termotrop S.k. 2 mezomorf holatda bo’lishi mumkin (q. Polimor- fizm). Bunda strukturaviy o’tishlar quyidagicha: qattiq^smektik\u2014 jematik\u2014>amorfsuyuq kristall faza sxemasi bo’yicha boradi va 1 tartibli faza o’tish sodir bo’ladi. S.k. elastik, magnit va optic anizotroplik, yopishqoqlik, elektr o’tkazuvchanlik va b. xossalarga ega. S.k. 1888 y.da F. Reynitser va o. Le- manlar tomonidan kashf etilgan. Ad.: Pikin S . A., Strukturnie Pre- vratshenie v jidkix kristallax, M., 1981. Amerik Yu.B., Krendel B.A., Ximiya jidkix kristallov i mezomorfnix po- limernix sistem, M., 1981.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Suyuq kristallar, suyuq kri- Stall holat, mezomorf holat \u2014 modda- larning suyuqlik (oquvchanlik) xossala- ri hamda qattiq kristallarning ba’zi xossalari (anizotropiya) ga ega bo’lgan oraliq holati. S.k. hosil qilgan modda- … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124598,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124590\/revisions\/124598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}