{"id":124609,"date":"2024-05-16T20:38:06","date_gmt":"2024-05-16T17:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124609"},"modified":"2024-05-16T20:38:09","modified_gmt":"2024-05-16T17:38:09","slug":"surxon-davlat-qoriqxonasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/surxon-davlat-qoriqxonasi\/","title":{"rendered":"SURXON DAVLAT QO&#8217;RIQXONASI"},"content":{"rendered":"\n<p>SURXON DAVLAT QO&#8217;RIQXONASI &#8212; Surxondaryo vilo- yati, Sherobod tumanining shim. g&#8217;arbiy qismida joylashgan 2 mustaqil may- dondan \u2014 Ko&#8217;hitang tog&#8217;ining Sharqiy yon bag&#8217;ri va Payg&#8217;ambaroroddan iborat qo&#8217;riqxona. Payg&#8217;ambarorol uchastkasi vodiyto&#8217;qay ekosistemalari va Buxoro bug&#8217;usini muhofaza kilish maqsadida 1971 y.da tashkil etilgan. Ko&#8217;xitang davlat buyurtma qo&#8217;riqxonasi 1986 y.da Payg&#8217;ambarorol qo&#8217;riqxonasi bilan bir- lashtirilib, S. D. q. ga aylantirildi. Vazifasi qo&#8217;riqxona hududidagi o&#8217;simlik va hayvonot olamini muhofaza qilish, o&#8217;rganish, i.t. ishlari olib borishdan iborat. S.D.q.ning tog&#8217;o&#8217;rmon ekosistema- siga kiruvchi Ko&#8217;hitang (dengiz sathidan 850-3157 m yuqori) qismi (24583 ga) gidrologik tarmoqqa, kattakichik soy- larga boy, Laylakon, Qizilolmasoy kabi yirik daryolari ham bor. Qo&#8217;riqxona hududida Zarautsoy rasmlari saqlangan dara mashhur. Ko&#8217;hitangda Turkiston va Zarafshon archalari (8033 ga), tur- kiston zarangi (104 ga), turong&#8217;il (512 ga), Buxoro bodomi (891 ga), jiyda (183 ga), shirin bodom, o&#8217;rik, yong&#8217;oq, xandon pista, saksovul, butalar va b. o&#8217;sadi. O&#8217;simliklarning 810 turi mavjud, ular- ning 29 turi O&#8217;zbekiston qizil kitobiga kiritilgan. Tog&#8217;va tog&#8217;yon bag&#8217;irlarida Turkiston silovsini, morxo&#8217;r, Osiyo muf- loni, bo&#8217;ri, tulki, quyon, bo&#8217;rsiq, har xil zaharli ilonlar va qushlarning 130 ga yaqin turi uchraydi. Qo&#8217;riqxonaning Payg&#8217;ambarorol uchastkasi (Amudaryodagi kichik Orol \u2014 uz. 8, eni 5 km; 3044 ga) o&#8217;rmonzor va to&#8217;qayzordan iborat (1986 y. gacha etalon to&#8217;qayzorlarning o&#8217;simlik va xayvonot du- nyosini tabiiy holida saqlash maqsadida tashkil etilgan mustaqil qo&#8217;riqxona bo&#8217;lgan). 970 gektarini o&#8217;rmonzor, qolgan qismini jiyda, terakjiyda, yulrun va terak aralash to&#8217;qayzorlar tashkil etadi. Shuningdek, orolda chuchukmiya, yulg&#8217;un va galofit o&#8217;simliklar o&#8217;sadi. To&#8217;qayzorlarda Buxoro xonguli, yovvoyi to&#8217;ng&#8217;iz, qamish mushugi, qushlardan qirg&#8217;ovul, burgut, tasqara, qirg&#8217;iy; hind jayrasi, sudraluvchilardan cho&#8217;l Agama- si, toshbaqalar, kaltakesaoar, ilonlar va b. ko&#8217;p uchraydi. 12-13-a.larda Orol muqaddas ziyoratgoh bo&#8217;lgan. Rivoyatlar- ga ko&#8217;ra, orolda musulmon arboblaridan biri dafn etilgan va uning qabri ustida Zulkifl masjidi bo&#8217;lgan. Shu bois, mu- sulmonlar bu Orolni muqaddas joy, ya&#8217;ni &#171;Payg&#8217;ambarorol&#187; deb atashgan. Abdushukur Xonazarov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SURXON DAVLAT QO&#8217;RIQXONASI &#8212; Surxondaryo vilo- yati, Sherobod tumanining shim. g&#8217;arbiy qismida joylashgan 2 mustaqil may- dondan \u2014 Ko&#8217;hitang tog&#8217;ining Sharqiy yon bag&#8217;ri va Payg&#8217;ambaroroddan iborat qo&#8217;riqxona. Payg&#8217;ambarorol uchastkasi vodiyto&#8217;qay &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/surxon-davlat-qoriqxonasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124609"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124617,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124609\/revisions\/124617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}