{"id":124802,"date":"2024-05-18T20:07:45","date_gmt":"2024-05-18T17:07:45","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124802"},"modified":"2024-05-18T20:07:48","modified_gmt":"2024-05-18T17:07:48","slug":"sur-tuproqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sur-tuproqlar\/","title":{"rendered":"Sur tuproqlar"},"content":{"rendered":"\n<p>Sur tuproqlar (bo&#8217;z tuproqlar) \u2014 cho&#8217;ldasht mintaqasidagi o&#8217;t o&#8217;simliklar bilan qoplangan, tog&#8217;etakla- ri qiya tekisliklarida tarqalgan tuproq tipi. O&#8217;rta Osiyodagi cho&#8217;ldashtlarda keng tarqalgan bo&#8217;lib, shag&#8217;alli yotqiziqlar ustidagi lyoss va lyossimon qumoklarda hosil bo&#8217;ladi. S.t. yil davomida qisqa nam va iliq, uzoq davom etuvchi issiq va quruq davrning keskin navbatlanib ke- lishi sharoitida rivojlanadi. Yillik yog&#8217;in miqdori 200-600 mm. O&#8217;simlik qoplami efemeroid rivojlanish tsikli- ga ega bo&#8217;lib, butun vegetasiya davomida o&#8217;sadigan ko&#8217;p yillik o&#8217;simliklar hamda chala butalar bilan aralash o&#8217;tlardan iborat. Tuproq kesimi aniq genetic qatlamlarga ajralmagan. Granulometrik tarkibiga ko&#8217;ra, asosan, changsimon, en- gil va o&#8217;rtacha, kamdankam og&#8217;ir qumoqli zarrachalardan iborat. Tog&#8217;oldi tik qiyaliklarida esa toshliqumoqli S.t. (A \u2014 chirindili qatlam qalinligi 10-20 sm, chirindi miqdori 1-3%, usti chim- li; V \u2014 karbonatli qatlam, asosan, ti- pik va to&#8217;q tusli; S. \u2014 ona jins) genetic qatlamlardan tashkil topadi. Och tusli, tipik, to&#8217;q tusli va kam karbonatli S.t. tipchalari bor. Och tusli st., dengiz sathidan 200-800 m balandlikda dare terrasalari hamda tog etagi tekislikla- rida (ayrim xrllarda undan yuqori, mas, Sherobod shahri, qoyali Oqtog&#8217;tog&#8217;lari va Qurama tog&#8217;larining kuchli eroziyalangan Jan. qiyaliklarida uning yuqori chegara- si 1000-1100 m balandlikda) tarqalgan; chirindili qatlami qalinligi 40-50 sm. Tipik S.t. och tusli S.t.ga nisbatan balandroqda, yog&#8217;ingarchilik ko&#8217;p, harorat birmuncha past bo&#8217;lgan tog&#8217;oldi tekisli- klarida, adirlar va pastliklarida (den- giz sathidan 500-1000 m balandlikda) tarqalgan. Chirindili qatlam qalinligi 60-80 sm (yuqori qatlamlarda chirindi mikdori 1,5\u20142,5%). To&#8217;q tusli S.t. den- giz sathidan 700-1600 m balandlikdagi tog&#8217;oldi va past toglarda tarqalgan. Chi- rindili qatlam qalinligi 100-130 sm. Kam karbonatli S.t. tog&#8217;oldidagi lyossli va Tyanshan tog&#8217;etaklari tekisliklari- dagi shim. qiyaliklarda tarqalgan. S.t.da qishloq xo&#8217;jaligi. Ekinlari sug&#8217;orilib etishtiriladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sur tuproqlar (bo&#8217;z tuproqlar) \u2014 cho&#8217;ldasht mintaqasidagi o&#8217;t o&#8217;simliklar bilan qoplangan, tog&#8217;etakla- ri qiya tekisliklarida tarqalgan tuproq tipi. O&#8217;rta Osiyodagi cho&#8217;ldashtlarda keng tarqalgan bo&#8217;lib, shag&#8217;alli yotqiziqlar ustidagi lyoss va lyossimon &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sur-tuproqlar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124816,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124802\/revisions\/124816"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}