STRUKTURALAR GEOLOGIYASI — tektonikanknt bir bo’limi; er po’stida tog’jinslarining joylashishi, paydo bo’lish qonuniyatlarini, ularning deformasiyasi va yotish shakllarini o’rganadi. S.g.da «struktura» termini tog’jinslarining fazodagi o’rni va tek- tonik harakatlar natijasida ularning o’zgarishi sifatida tushuniladi. SG.ning asosiy vazifasi \u2014 deformasiyani kel- tirib chiqaruvchi struktura shakllari- ning tashqi ko’rinishi (morfologiyasi) va jinslar siljishidagi kinematika jara- yonini tadqiq etishdan iborat. SG. turli- cha struktura shakllari: qatlamlar, bur- malar, darzliklar, uzilmalar, uzilishli buzilishlar (tashlama, siljima, suril- ma, sharyajlar) va magmatik hosilalarni o’rganadi (q. Tektonik strukturalar). Endogen jarayonlar natijasida vujud- ga kelgan tektonik struktura shaklla- ridan tashqari, ekzogen jarayonlaraa cho’kindilarning qatlanish jarayonida shakllangan sedimetasion strukturalar hamda gravitasion kuchlar (mas, suv osti siljimalari) yuzaga kelishi natijasida hosil bo’lgan gravitasion strukturalar mavjud. SG. foydali qazilmalarni raz- vedka qilysh va ularni qazib olish bi- lan bevosita birgalikda vujudga keldi va rivojlanmoqda. SG. 19-a.da Kanada va AQShda (Ch.R. Van Xayz, Ch.Lizs va B. va R.Uillislar \u2014 tektonik uzilish- lar, burmalar, klivajlar), Rossiyada (N.A. Golovkinskiy \u2014 Sharqiy Evro- Pa platformasida qatlamlarning g’osil bo’lishi; A.P.Karpinskiy, V.A.Obruchev \u2014 Oltoy, Sayan, Ural tog’larida ruda- li konlarning tuzilishi); G’arbiy Ev- ropada (A.Geym, M.Bertran, E.Argan \u2014 Alp tog’larining surilma va burma- lari) vujudga keldi. 20-a. o’rtalarida SG.ning rivojlanishiga rus geologlari N.S Shatskiy, A.L.Yanshin \u2014 platfor- malar, I.M.Gubkin \u2014 neftli struktu- ralar; A.V.Peyve, V.E.Xain \u2014 chukur er yoriklari, burmalar va uzilish paydo bo’lishidagi gorizontal harakatlar, O’rta Osiyoda, jumladan, O’zbekistonda Sg. ri- vojlanishiga foydali qazilma konla- rini bashoratlash va izlash ishlarida keng qo’llanilishiga A.V. hamda V. A. Korolevlar hissa qo’shgan. S.g. geologi- yaning geologik s’yomka, geomorfologiya, stratigrafiya va litologiya, petrogra- fiya, gidrogeologiya va muhandislik Geo- logiyasi foydali kazilmalar geologiyasi va konchilik ishlari kabi sohalari bi- lan uzviy bog’liq. S.g. geotektonikaning nazariy masalalarini ishlab chiqishda muhimdir. Tarixiy analiz metodi yor- damida strukturalarning shakllanish qonuniyatlarini aniklashda ham S.g.dan foydalaniladi. Struktura shakllari genezisini bilishda tog’jinslarining deformasiyasini o’rganishning fizik me- todlari keng qo’llaniladi. Shunga ko’ra tog’jinslarining petrografik struk — tura va teksturalari tog’jinslarining tektonik deformasiyalari (tog’jinsla- ri tuzilishi)ni aks ettiradi. Mikro- strukturalarni o’rganishni S.g.ning maxsus bo’limi \u2014 petrotektonika tash- kil qiladi. 20-a. o’rtalaridan S. g. ma’- lumotlariga suyangan global tektonika va geodinamika fanlari keng rivojlangan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
STRUKTURALAR GEOLOGIYASI — tektonikanknt bir bo’limi; er po’stida tog’jinslarining joylashishi, paydo bo’lish qonuniyatlarini, ularning deformasiyasi va yotish shakllarini o’rganadi. S.g.da «struktura» termini tog’jinslarining fazodagi o’rni va tek- tonik harakatlar natijasida … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124877"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124890,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124877\/revisions\/124890"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}