Stavropol o’lkasi — RF tar- kibidagi o’lka. 1924 y. 13 Fev.da tash- kil etilgan [Jan.Sharqiy viloyat (o’lka); 1924-1937 y.larda shim. Kavkaz o’lkasi; 1937-1943 y.larda Orjonikidze o’lkasi]. Mayd. 66,5 ming km2. Aholisi 2730,5 ming kishi (2002), asosan, rus- lar (84%), shuningdek, arman, korachay, cherkas, Abaza, no’g’ay, osetin, Kabardin, ukrain va b. millat vakillari ham yashay- Di. Markazi \u2014 Stavropol sh. Shahar aholisi 54%. Boshqa yirik shaharlari: Pyatigorsk, Nevinnomisk, Kislovodsk. S.o’. tarkibida 26 ma’muriy tuman, 18 shahar, 7 shaharcha bor. S.o’.ga Kavkaz ol- dining Markaziy qismi, Kaspiybo’yi Pa- ettekisligining g’arbiy qismi va katta Kavkazning shim. yon bag’irlari kiradi. G’arbida Kuban daryosining keng Terra- salari yoyilgan. Tekislik hududining katta qismini platosimon Stavropol qirlari egallagan. Asosiy daryolari: ku- ban (yuqori oqimi) va irmoqlari (Teber- da, kichik va katta Zelenchuk), Kuma, kala- US, Egorlik. Bir necha ko’l bor. Tabiiy gaz konlari mavjud. Sharqiy qismida neft, tog’larda mis va qo’rg’oshinrux, polime- Tall konlari, toshko’mir, barit, o’tga chi- damli gil, dolomit, marmar, shifobaxsh balchiq, turli xil mineral va termal buloklar mavjud. Tekislik qismining iqlimi kontinental dasht iqlimi. Yanv.ning o’rtacha t-rasi -3,4\u00b0, -4,9\u00b0 (tog’larda \u2014 10\u00b0, -20\u00b0 gacha pasayadi), iyulniki 22\u00b0\u2014 25\u00b0. Yillik yog’in 300\u2014 600 mm, vegetasiya davri 207-220 kun. Tuproklari, asosan, qoratuproq va kash- tan tuproqlar. O’rmonlar, ko’pincha, togli joylarda. Keng bargli, balandrokda igna bargli o’rmonlar, undan yuqorida subalp o’tlokdari bor. Yovvoyi hayvonlardan, dasht erlarda kemiruvchilar, tiprati- Kan, tulki, bo’ri, latcha, sayg’oq, Kuma daryosi bo’yidagi qamishzorlarda yovvoyi mushuk, qobon, Manich vodiysidagi ko’l va botqoqliklarda suv parrandalari, tog’larda bug’u, elik, qo’ng’ir ayiq, si- lovsin, Oltoy tiyini yashaydi. Har xil qush ko’p. Tog’echkisi, tur uchraydi. Tog’li qismida Teberda qo’rikxonasi joylash- gan. S.o’.ga Kavkaz qo’riqxonasining bir qismi ham kiradi. Sanoatning asosiy tarmoqlari: oziqovqat (go’sht, un, yog’, mevasabzavot konserva va b.), engil (to’qimachilik \u2014 Nevinnomisk jun k-ti, poyabzal), mashinasozlik va metallni qayta ish- lash (stanoklar, asboblar, po’lat Arma- tura, chorvachilik va aralash em ishlab chiqarish. uchun mashinalar; «Kinotexni- ka» korxonasi, sovitkich asboblari, AV- tokranlar, «Kamazavtoprisep», elektr o’lchash asboblari, elektr texnikasi bu- yumlari, yarimo’tkazgich texnikasi va b.), kimyo va neft kimyosi (mineral o’g’itlar, «Nevinnomiskazot», sintetik smolalar va plastmassalar, «Stavropolpoli- mer», texnika uglerodi, uyro’zg’or kimyosi mahsulotlari) sanoatlari korxonalari- dir. Tabiiy gaz, neft, rangli metall ru- dalari, toshko’mir (tog’li Femida) qazib olinadi. Nevinnomisk, Stavropol is- siklik elektr st-yalari, Kuban GESlari kaskadi bor. Asosiy sanoat markazlari: Stavropol, Nevinnomisk, Pyatigorsk, Neftekumsk, Budyonnovsk, Georgievsk, Lermontov. Su. \u2014 yirik qishloq xo’jaligi. ray- oni. Bug’doy, makkajuxori, kungaboqar, qand lavlagi va b. ekiladi. Mevachilik, tokchilik rivojlangan. Mayin junli qo’ychilik, go’shtsut chorvachiligi mavjud. Katta Stavropol, Nevinnomisk va b. kanallar, sug’orish sistemalari bor. Za- terechniy \u2014 Grozniy neft quvuri, stav- ropol \u2014 Ukraina \u2014 Moskva \u2014 Sankt- Peterburg gaz quvurlari mavjud. T.ylar uz. 944 km. Qattiq qoplamali avtomobil yo’llari uz. 7459 km. Mineralnie Vodi va Stavropol xalqaro aeroportlari bor. Su. Rossiyaning eng yirik kurort r-nlaridan biridir. O’lkada 30 dan ziyod sanatoriy va kurort faoliyat ko’rsatadi. Mavjud 130 dan ziyod mineral buloqning 90 tasidan davolash maqsadida foyda- laniladi. Essentuki, Jeleznovodsk, Kislovodsk, Pyatigorsk, Kavkaz mineral suvlari kabi kurortlar mashxur. S.o’.da 7 oliy o’quv yurti, 8 ilmiy tadqiqot inti, 7 muzey, 4 teatr bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Stavropol o’lkasi — RF tar- kibidagi o’lka. 1924 y. 13 Fev.da tash- kil etilgan [Jan.Sharqiy viloyat (o’lka); 1924-1937 y.larda shim. Kavkaz o’lkasi; 1937-1943 y.larda Orjonikidze o’lkasi]. Mayd. 66,5 ming km2. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124879","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124879"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124912,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124879\/revisions\/124912"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}