Spirt sanoati \u2014 oziqovqat sanoatining oziqovqat xom ashyosi (don, kartoshka, melassa)dan etil spirti (xom ashyo) va rektifikasiyalangan spirt ish- lab chiqaradigan tarmog’i. Oziqovqat xom ashyosidan tayyorlanadigan spirt faqat tarkibida alkogol bo’lgan ichim- liklar ishlab chiqarish.da emas, balki xalq xo’jaligining tibbiyot, radioelek- tronika, parfyumeriya va b. sohalarida ham ishlatiladi. Texnika ishlarida qo’llaniladigan etil spirtining ko’p qismi, asosan, oziqovqat uchun ishlatil- maydigan o’simlik moddalarini gidro- lizlash va turli kimyoviy usullarda sin- tezlash yo’li bilan olinadi. Kraxmalli va qandli moddalarni bijg’itib spirtli ichimliklar olish kadimdan ma’lum. 11-a.da Italiyada uzum vinosini haydash yo’li bilan vino spirti olingan. 14-a.da spirt ishlab chiqarish. Fapbiy Evropa va Rossiyada ancha rivojlangan edi. 19-a.ning oxiri \u201420-a. boshlarida Rossiyada yirik spirt z-dlari qurildi. 20-a.ning 90yillariga qadar O’zbekistonda S.s. unchalik rivojlanma- gan edi. 1940 y.gacha respublikada faqat Samarqanddagi spirtaraqzdi, «Toshkent- vino» k-tining spirt tsexi mavjud edi, xolos. Respublika xalq xo’jaligi uchun etil va texnik spirtlar sobiq SSSRning boshqa hududlaridan keltirilgan. 1940-90 y.larda viloyatlarda qurilgan vinoarak, z-dlarida kam miqdorda etil spirti ishlab chikarilgan. 1995 y.da etil spirti ishlab chiqarish.ni ko’paytirish, chet eldan spirt sotib olishga barham be- rish maqsadida dastlab mineral o’g’itlar ishlab chiqarish.ga mo’ljallangan Qo’qon mineral o’g’itlar z-Di 1989 y.dan etil spirti ishlab chiqarish.ga ixtisoslash- tiriddi. Korxona 1995 y.dan bug’doydan oziqovqat spirti ishlab chiqara boshla- Di. Uning yillik kuvvati 2464,2 ming dal rektifikat spirt (2003). 1991 y.dan Andijon biokimyo zavodi qayta ixti- soslashtirilib, 1994 y.dan etil spirit ishlab chiqarish yo’lga qo’yildi (yillik quvvati 1642,8 ming dal, 2003). Yangiyo’l «biokimyo» z-Di 1995 y.dan bug’doydan rektifikat etil spirt, sholi chikindisidan texnik spirt ishlab chi- karadi. Yillik quvvati 821,4 ming dal. Shuningdek, viloyatlarda joylashgan vinoaraq z-dlarida ham etil spirti ish- lab chiqariladi. Respublikada ishlab chiqarilayotgan oziqovqat spirti, asosan (80%), ichki bozorni \u2014 «O’zmevasabzavotuzumsano atxolding» kompaniyasining vinoaraq korxonalarini, «doridarmon» aktsi- yadorlik kompaniyasi bo’linmalarini, «Oziqovqat sanoati» uyushmasi va b. korxonalar ehtiyojlarini ta’minlaydi. 1999 y.dan oziqovqat spirti Markaziy Osiyo hududidagi boshqa davlatlarga eks- port qilinadi. O’zbekiston S.s. korxonalarida 4032,8 ming dal xom ashyo etil spirti, shu jumladan, «O’zkimyosanoat» davlatak- tsiyadorlik kompaniyasi korxonalarida 2637,1 ming dal oziqovqat spirti ishlab chikarildi (2002). Rivojlangan mamlakatlarda S.s, aso- san, AQSh, Germaniya, Buyuk Britaniya, Italiya, Frantsiya, Braziliya kabi dav- latlarda taraqqiy etgan. AQShda «Shen- li distillere», «Jozef E. Sigrem End Sane», «Barton distilling»lar etil spirti ishlab chikaruvchi asosiy fir- malar hisoblanadi. Germaniya, Frantsiya va b. mamlakatlarda oziqovqat spirit ishlab chikaruvchi z-dlar, asosan, davlat monopoliyasi tarkibiga kiradi. Anatoliy Voznenko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Spirt sanoati \u2014 oziqovqat sanoatining oziqovqat xom ashyosi (don, kartoshka, melassa)dan etil spirti (xom ashyo) va rektifikasiyalangan spirt ish- lab chiqaradigan tarmog’i. Oziqovqat xom ashyosidan tayyorlanadigan spirt faqat tarkibida alkogol … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124882","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124882","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124882"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124915,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124882\/revisions\/124915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}