{"id":124923,"date":"2024-05-18T20:30:38","date_gmt":"2024-05-18T17:30:38","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124923"},"modified":"2024-05-18T20:30:43","modified_gmt":"2024-05-18T17:30:43","slug":"sodiqov-obid-sodiqovich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sodiqov-obid-sodiqovich\/","title":{"rendered":"Sodiqov Obid Sodiqovich"},"content":{"rendered":"\n<p>Sodiqov Obid Sodiqovich (1913.15.11 \u2014 Toshkent \u2014 1987.22\/7) \u2014 kimyogar olim, jamoat arbobi. O&#8217;zbekiston FA akad. (1947). O&#8217;zbekistonda xizmat ko&#8217;rsatgan fan va texnika arbobi (1960). S. sobiq SSSR FA akad. (1972). Mehnat Qahramoni (1973). Kimyo fanlari D-ri (1946), prof. (1947). O&#8217;rta Osiyo un- tini tugatgan (1937), shu un-tda dosent (1942\u2014 46), o&#8217;simlik moddalari (keyin- chalik tabiiy birikmalar) kimyosi kafe- drasida mudir (1946\u2014 74), ilmiy rahbar (1974 y.dan). Uzbekiston FA kimyo in-ti direktori (194650). O&#8217;zbekiston FA Pre- zidiumi a&#8217;zosi (194757). ToshDU rekto- ri (195866). O&#8217;zbekiston FA Prezidenta (196684). O&#8217;zbekiston FA Bioorganik kimyo bo&#8217;limi rahbari (1973-77), Bioor- ganik kimyo in-ti direktori (1977-87). Asosiy ilmiy ishlari organik va bio- organik kimyoga oid. S. O&#8217;rta Osiyodagi o&#8217;simliklarni tekshirib, 100 dan ortiq dipiridil, xinolizidin, izoxinolin katori alkaloidlarini ajratib o.vdi, ularning tuzilishi, konformasion holati va biogenetik o&#8217;zgarishlarini anikdadi. S. rahbarligida g&#8217;o&#8217;za bargi, chigiti, qobigi, guli va g&#8217;o&#8217;zapoyadan ugle- vodorodlar, yuqori molekulali spirtlar, kislotalar, sterinlar, triterpenlar, flavonoidlar, polifenollar, gossypol va uning yo&#8217;ddoshlari, uglevodlar, shu- ningdek, A, E, R, G&#8217;kabi vitaminlar AJ- ratib olindi; ko&#8217;pgina preparatlar (ana- bazingidroxlorid, gossipol, gossypol linimenti, megosin malhami, batriden tabletkasi, gozanidon tabletkasi va b.) ni sanoat miqyosida i.ch. yo&#8217;lga qo&#8217;yiddi. S. tashkil qilgan maktabda g&#8217;o&#8217;zani vilt b-n kasallanitshlan himoya qilishning kimyoviy va biologik usullari ish- lab chiqildi; muhim yo&#8217;nalish \u2014 vilt qo&#8217;zg&#8217;atuvchi toksinlar kimyosi va biokimyo &#8212; si sohasida tadqiqotlar o&#8217;tkazildi. G&#8217;o&#8217;za bargidan limon va olma kislotalari ajratib olishning sanoat usuli ishlab chiqildi (1956), shakar i.ch. chiqindisi (patika)dan mikrobiologiya usuli b-n itakon kislota olindi, dorivor modda- lar, biostimulyatorlar sintez qilindi, hayot uchun muhim bo&#8217;lgan fiziologik faol tabiiy birikmalar va ularning sintetik analoglari tuzilishi b-n organizmdagi funktsiyasi o&#8217;rtasidagi bog&#8217;lanish chuqur o&#8217;rganildi, eukariotlar to&#8217;qimalari Ge- nomining kooperativ aktivasion Mode- li taklif etildi. S. darslik (&#171;organic ximiya&#187;, hamkorlikda, T., 1971; &#171;organic ximiyadan praktikum&#187;, hamkorlikda, T., 1973), o&#8217;quv qo&#8217;llanmalari, ilmiy va ommabop kitoblar muallifi, ilm- fan tashkilotchisi. S. SSSR FA Pre- zidiumi a&#8217;zosi (1972-84). Beruniy nomidagi O&#8217;zbekiston Davlat mukofoti laureati (1979). O&#8217;zbekiston FA Bioor- ganik kimyo in-tiga o. S. Sodiqov nomi berilgan (1988). Toshkentdagi 249mak- Tab, Sobir Rahimov tumanidagi mahalla, Shayxontohur tumanidagi ko&#8217;chalardan biri ham S. nomi b-n ataladi. As: sintez organicheskix prepara- tov piridinovogo ryada (v soavtorstve), T., 1974; alkaloidi xinolizidinovogo ryada (v soavtorstve), M., 1975; Xoline- sterazi. Aktivniy tsentr i mexanizm deystviya (v soavtorstve), T., 1976; in- duktori interferona (v soavtorstve), T., 1978; xlopchatnik \u2014 chudo rastenie, M., 1985. Ad.: Abid Sadikovich Sadikov. Bio- bibliografiya, T., 1989; Vol kov V. A., Vonskiy E. V., Kuznesova G. I., Vidayu- shiesya ximiki mira M., 1991.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sodiqov Obid Sodiqovich (1913.15.11 \u2014 Toshkent \u2014 1987.22\/7) \u2014 kimyogar olim, jamoat arbobi. O&#8217;zbekiston FA akad. (1947). O&#8217;zbekistonda xizmat ko&#8217;rsatgan fan va texnika arbobi (1960). S. sobiq SSSR FA akad. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sodiqov-obid-sodiqovich\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124935,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124923\/revisions\/124935"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}