Slyudalar \u2014 jins hosil qiluvchi minerallar (alyumosilikatlar) guruhi; qatqatsimon silikatlar kichik sinfi- ga mansub, murakkab va bekaror tar- kibli: R,, R23 [AlSi3OJ (OH,F)2, bunda R,=K, Na; R2, = Al, Mg, Fe, Li. Bu guruh keng tarqalgan intruziv, metamorfik va cho’kindi tog’jinslarining jins hosil qiluvchi minerallaridan bo’lib, muhim foydali qazilma hisoblanadi. Er po’stidagi umumiy mikdori 3,8%ga etadi. S. monoklin (soxta trigonal) singoniyada kristallanadi. Tabiatda turli otqindi va metamorflashgan tog’ jinslari orasida, yirik kristallari pegmatitlarda, ba’zan yuqori va o’rtacha trlarda yuzaga kelgan volfram, mo- libden va b. foydali qazilmalarning gidrotermal konlarida uchraydi. S. yopishkrkligi va egiluvchanligi tufayli shaklini tez o’zgartiradi, engil jilo- lanadi. S. guruhiga kiradigan mineral — larning kimyoviy tarkibi o’zgaruvchan. Bir xil kationlarning boshqa bir ka- tionlar b-n almashinish hollari juda ko’p uchraydi. Kimyoviy tarkibiga ko’ra, S. quyidagi turlarga bo’linadi: alyumi- niyli S. \u2014 muskovit, paragonit; Magne- zial temirtoshli S. \u2014flogopit, biotit, lepidomelan; litiyli S. \u2014 lipidolit, tsinnvaldit, tayniolit; shuningdek, vanadiy l i S. \u2014 roskoelit; xromli S. \u2014 xromli muskovit yoki fuksit va boshqalar. S. tarkibida ko’pincha kamyob elementlar (Be, V, Sn, Nb, ta, Ti, Mo, W, U, Th, Y, TR, Bi) bo’ladi. Mineral- ning qatqatsimon ko’rinishi, juda yupqa, egiluvchan va mustahkamligini saqlab qoluvchi qatlarga bo’linishi S.ning Pa- ketlararo aloqasining kuchsizligi b-n bog’liq. Qattiqligi 2,5\u20143; zichligi 2,8 g\/sm3 (muskovit), 3,3 g\/sm3 (biotit), 2,2 g\/sm3 (flogopit). Muskovit va flogo- pit rangsiz, yupqa qatlamlari shaffof; kuchsiz qo’ng’ir, binafsha, yashil tuslari Fe2+, Mn2+, Sg2+ va b. birikmalar b-n bog’liq. Temirli S.ning qo’ng’ir, jigar- rang, to’q yashil va kora bo’lishi tarki- bidagi Fe2+, Fe3+, Sg2+va b. nisbatiga bog’liq. S. elektrotexnika sanoatida izolyator sifatida qamda slyuda kukuni, o’tga chidamli materiallar, gulqog’ozlar, slyudali karton, issiqqa chidamli bo’yoq, har xil keramik mahsulotlar tayyorlash- da ishlatiladi. S. konlari xorijda RF (Irkuts viloyati, Kareliya, Murmansk VI- loyati, Kola ya.o., Saxa), Hindiston, Bra- ziliya, AQSh va Kanadada mavjud.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Slyudalar \u2014 jins hosil qiluvchi minerallar (alyumosilikatlar) guruhi; qatqatsimon silikatlar kichik sinfi- ga mansub, murakkab va bekaror tar- kibli: R,, R23 [AlSi3OJ (OH,F)2, bunda R,=K, Na; R2, = Al, Mg, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124955,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124944\/revisions\/124955"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}