{"id":125817,"date":"2024-05-19T14:39:34","date_gmt":"2024-05-19T11:39:34","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=125817"},"modified":"2024-05-19T14:39:42","modified_gmt":"2024-05-19T11:39:42","slug":"saxalin-viloyati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/saxalin-viloyati\/","title":{"rendered":"Saxalin viloyati"},"content":{"rendered":"\n

Saxalin viloyati — RF tarki- bidagi viloyat. 1932 y. 20 okt.da tashkil qilingan. Rossiyaning eng chekka Sharqiy qismida joylashgan. Tarkibiga Saxalin o., Kuril, Moneron va Tyuleniy o.lari kiradi. Oxota va Yapon dengizlari b-n o’ralgan. Mayd. 87,1 ming km2. Aholisi 546,5 ming kishi (2002), asosan, ruslar (81,6%), shuningdek, ukrain, koreys, be- Lorus, tatar, mordva; shimol xalqlari \u2014 nivx, oroch, evenk va b. yashaydi. Shahar aholisi 85,7%. Markazi \u2014 Yujnosa- xalinsk sh. Boshqa yirik shaharlari: Xolmsk, Korsakov. Viloyat tarkibida 17 ma’muriy tuman, 18 shahar, 31 shaharcha bor. Hududining katta qismini Saxa- Lin o. egallaydi. Aniva, Terpenie qo’ltiklari, Shmidt, terpenie, Toni- noaniva, Krilin o.lari bor. Soxil bo’ylab G’arbiy Saxalin tog’lari (bal. 1330 m gacha, Onar tog’i) va Sharqiy sa- xalin tog’lari (eng baland joyi lopa- tin tog’i, 1609 m), shim.da shim. Saxalin tog’lari joylashgan. Foydali kazilma- lardan neft, gaz, toshko’mir, oltin va b. bor. Iklimi mo»tadil, mussonli iqlim. Yanv.ning o’rtacha t-rasi -6\u00b0 dan (Jan. da) -24\u00b0 gacha (shim.da), avg.niki 19\u00b0 dan (janda) 10\u00b0 gacha (shimda). Tog’larda yiliga 1200 mm gacha yopsh tushadi (tekis- liklarda 600 mm gacha). Asosiy daryolari \u2014 Tim va Poronay. Ko’l va botqrkdik ko’p. Tuproklari podzol, botqoq va allyu- Vial tuproqyaar. Tog’larda qoraqarag’ay, oqqarag’ay, tosh qayin, kedr, tilogoch o’sadi, shuningdek (Jan.g’arbida), Lia- nali keng bargli o’rmonlar (aktinidiya, Limonnik, uzum) uchraydi. Hayvonlardan ayiq, tulki, rosomaxa, Sibir suvsa- ri, Olmaxon, burunduq, shim. bug’usi; qushlardan kayra, toporka, qoravoylar va b. mavjud. Dengiz hayvonlaridan sivuch, dengaz mushugi; daryolarda losos balig’I bor. Poronay qo’riqxonasi tashkil qilingan (S.v. tarixi haqida Saxalin,\u00a0 Kuril orollari maqolalariga q.). Sanoatining etakchi tarmog’i \u2014 baliq va dengiz hayvonlarini ovlash va dengiz mahsulotlarini qayta ishlash. O’rmon, yog’ochsozlik va tsellyulozaqog’oz, engil, oziq-ovqat, qurilish materiallari sano- ati korxonalari bor. Kumir («Saxalinu- gol»), neft va gaz qazib olinadi. Saxa- Lin issiqlik elektr st-yasi ishlab turib- Di. Asosiy sanoat markazlari: Yujno- Saxalinsk, Korsakov, Nevelsk, Xolmsk, Oxa, Uglegorsk, Shaxtyorsk sh.lari, No- gliki shaharchasi. S.v.da kartoshka, sabzavot, em-xashak ekinlari ekiladi. Go’shtsut chorvachili- gi, parrandachilik, darrandachilik; shim. da bug’uchilik rivojlangan. Dengiz port- lari: Korsakov, Xolmsk, Nevelsk, ugle- gorsk, Poronaysk, Aleksandrsk, Saxa- linsk va b. T.y. uzunligi 957 km, qattiq qoplamali avtomobil yo’llar uz. 1813 km (2002). Pedagogika inti, drama tea- tri, filarmoniya, o’lkashunoslik muzeyi ishlab turibdi. Sinegorsk mineral suvi (YujnoSaxalinsk sh.da), Goryachiy plyaj (Kunashir o.da) kurortlari bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Saxalin viloyati — RF tarki- bidagi viloyat. 1932 y. 20 okt.da tashkil qilingan. Rossiyaning eng chekka Sharqiy qismida joylashgan. Tarkibiga Saxalin o., Kuril, Moneron va Tyuleniy o.lari kiradi. Oxota va … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125817"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125840,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125817\/revisions\/125840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}