{"id":125820,"date":"2024-05-19T14:39:39","date_gmt":"2024-05-19T11:39:39","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=125820"},"modified":"2024-05-19T14:39:50","modified_gmt":"2024-05-19T11:39:50","slug":"sahihi-buxoriy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sahihi-buxoriy\/","title":{"rendered":"&#171;Sahihi Buxoriy&#187;"},"content":{"rendered":"\n<p>&#171;Sahihi Buxoriy&#187; (asl nomi &#171;alJomi&#8217;assahih&#187; \u2014 &#171;ishon- chli to&#8217;plam&#187;) \u2014 6 ta ishonchli hadis to&#8217;plamidan biri. Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil alBuxoriyning 4 jilddan iborat bu hadislar to&#8217;plami Islom olamidagi boshqa muhaddislar to&#8217;plagan hadis to&#8217;plamlari orasida eng ishonarli va mukammalidir. To&#8217;plamda fiqh, oila, nikoh, meros, ilm-ma&#8217;rifat, imon, e&#8217;tiqod, axloqodob, ta&#8217;lim-tar- biya va b. masalalar yoritilgan. Unda Islom arkoilariga aloqador mavzular b-n birga o&#8217;sha davr tarixi va etnogra- fiyasiga oid ko&#8217;pdanko&#8217;p ma&#8217;lumotlar mavjud. Imom alBuxoriy 600 mingga yaqin hadis to&#8217;plab, ulardan takrorlana- diganlari b-n 7275 tasini ishonchli deb hisoblab kitobiga kiritgan. To&#8217;plamda takrorlanmaydigan hadislar soni 4000 tadan iborat. &#171;Sahih&#187;, ya&#8217;ni ishonarli hadislarni boshqa hadislardan ajratib, alohida to&#8217;plam shakliga keltirish an&#8217;a- nasini birinchi bo&#8217;lib Imom alBuxoriy boshlab bergan. Shundan keyin Imom Muslim, Imom atTermiziy, Imom Anna &#8212; soiy, Imom Abu Dovud, Ibn Moja kabi yirik muhaddislar ham uning izidan borib, sahih hadislarni alohida to&#8217;plam shaklida tasnif etishni boshlaganlar. Imom alBuxoriyning bu shoh asari dunyo yuzini ko&#8217;rganiga qariyb 1200 y. bo&#8217;ldi. Lekin u to shu vaqtgacha ham Islom man- balari bo&#8217;yicha Qur&#8217;oni Karimdan keyin ikkinchi o&#8217;rinni egallab kelmoqda. Ushbu asarning ko&#8217;plab nusxalari Islom olami bo&#8217;ylab keng tarqalgan. Hatto o&#8217;rta asrda yashagan ayrim adib va xattotlar uchun bu asardan nusxa ko&#8217;chirib berish an&#8217;anasi bo&#8217;lgan. Asarning asrlar osha bizgacha etib kelgan turli Arab yozuvi uslubida bitil- gan qo&#8217;lyozma nusxalari mamlakatimizda va xorijiy yurtlarda mavjud. &#171;S.B.&#187;asa- riga ko&#8217;pdanko&#8217;p sharhlar yozilgan. Muqim manba sifatida u qaytaqayta nashr eti- lib kelinmoqda. 1974 y. O&#8217;rta Osiyo va Qozog&#8217;iston musulmonlari tashabbusi b-n mamlakatimizda Islom dunyosi va- killari ishtirokida asar muallifi \u2014 Imom alBuxoriyning 1200 yillik Yubi- leyi nishonlangan edi. Shu munosabat b-n &#171;SB.&#187;Arab tilida Toshkentda qayta nashr etildi. O&#8217;zbekiston mustaqillikka erishgandan so&#8217;nggina to&#8217;laligicha o&#8217;zbek tiliga o&#8217;girildi: hoz. &#171;O&#8217;zbekiston mil- liy entsiklopediyasi&#187; davlat ilmiy na- shriyoti tomonidan 4 jildda (1J. 1991, 2j, 1996, 3j. 1994, 4j. \u2014 1992), 2nash- ri esa 1997 y.da chop etildi. Shuni ham qayd etish lozimki, asarda hadisning nakl qiluvchi roviylariga katta ahamiyat berilgan. Pekin hadislardan olinadi- gan shar&#8217;iy hukmlar to&#8217;g&#8217;risida muallif aniq ko&#8217;rsatma bermagan. Shuning uchun asardagi barcha hadisni kitobxon o&#8217;zicha hayotga tatbiq etmasdan, Islom huquqiga ovd fiqhiy kitoblar orqali amal qilishlari tavsiya etiladi. Mac, mazmu- ni birbiriga zid bo&#8217;lgan ikki hadisning, albatta, biri keyinroq aytilgan bo&#8217;lib, oldingisida aytilgan hukmni bekor qiladi, ya&#8217;ni amaldan qoldiradi. Lekin qaysinisi birinchi, qaysinisi ikkin- chi ekani to&#8217;plamda ko&#8217;rsatilmagan. Uni faqat fikhshunos mujtahid olimlar- gina ajrata oladilar. Bundan tashqari, to&#8217;plamda mamlakatimiz musulmonlari amal qilib kelayotgan hanafiylik mazxa- biga to&#8217;g&#8217;ri tushmaydigan, balki boshqa uch mazhabga asos sifatida xizmat qiladigan hadislar ham talaygina. Binobarin, ibo- dat qoidalariga doir hadislar Ichida shunga o&#8217;xshashlari uchrab qolganda, maz- xabimizga shubha qilmaslik, balki biz- ning qilayotgan amallarimiz uchun boshqa hadis to&#8217;plamlarida asos bo&#8217;ladigan hadislar borligini unutmaslik lozim. Abdulaziz Mansur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;Sahihi Buxoriy&#187; (asl nomi &#171;alJomi&#8217;assahih&#187; \u2014 &#171;ishon- chli to&#8217;plam&#187;) \u2014 6 ta ishonchli hadis to&#8217;plamidan biri. Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil alBuxoriyning 4 jilddan iborat bu hadislar to&#8217;plami Islom olamidagi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sahihi-buxoriy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125843,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125820\/revisions\/125843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}