Simbioz (Symbiosis \u2014 birgalikda yashash) \u2014 ikki va undan ortiq turlarning birbiriga foyda keltirib birga yashashi. Simbiotik munosabatlar o’simlik b-n o’simlik, o’simlik b-n hayvon, hayvon b-n hayvon, o’simlik va hayvonlar b-n mikroorganizmlar, mikroorganizmlar b-n mikroorganizmlar o’rtasida bo’lishi mumkin. «Simbioz» terminini nemis olimi A. de bari (1879) taklif etgan. O’simliklar b-n mikroorganizm- lar o’rtasidagi S.ga mikoriza misol bo’ladi. Bunda zamburug’miseliy- si yuksak o’simliklar ildizi b-n S. yashaydi. O’simlik ildizi suv va mi- neral oziqni tuprokdan shimib ola- Di. Zamburug’esa tuprokdagi organic birikmalarning parchalanishiga yor- dam beradi. Azotobakteriyalar dukkak- li o’simliklarning ildizida yashab, havodagi erkin azotning o’simliklar tomonidan o’zlashtirilishiga yordam beradi. Hayvonlar b-n o’simliklar orasidagi S.ga misol tariqasida bir hujayrali suvo’tlar, ayrim bir hujayrali hayvonlar, bo’shliqichlilar (gidralar, korall poliplar), kiprikli chuvalchanglar o’rtasidagi munosabatlar- ni ko’rsatish mumkin. Suvo’tlar korall poliplar hujayralariga joylashib olib, ularning o’sishi va rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatadi. Xayvonlar (shu jumladan, odam) b-n mikroorganizmlar o’rtasida ham S. keng tarkalgan. Ichak mikroorganizmlarining ovqat hazm qilishda ishtirok etishi bunga yaqqol misol buladi. Ayrim xasharotlar ichagi- da tsellyulozaning hazm bo’lishi ichakda yashaydigan achitqi zamburug’lari ajra- tib chiqaradigan fermentlar b-n bog’liq. Xuddi shunga o’xshash S. kavsh kaytaruvchi sut emizuvchilar b-n ular oshqozonida yashaydigan infuzoriyalar orasida xam mavjud. Organizmlar o’rtasidagi simbiotik munosabatlar evolyusiya jarayonida katta ahamiyatga ega. 19-a.ning 60y.larida rus olimi A.S.Famintsin lishayniklarni S. yashaydigan organizmlardan iborat ekan- ligini aniqlagan. 20-a. boshlarida K. S. Merejkovskiy bu xildagi evolyusiya ja- rayonini simbiogenez deb atagan. Hoz. za- mon biol.sida S.ga har xil turlarga man- sub organizmlar o’rtasidagi har qanday munosabatlar (parazitizm, kommensa- lizm, mutualizm) tarzida qaraladi. Abdukarim Zikiryoev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Simbioz (Symbiosis \u2014 birgalikda yashash) \u2014 ikki va undan ortiq turlarning birbiriga foyda keltirib birga yashashi. Simbiotik munosabatlar o’simlik b-n o’simlik, o’simlik b-n hayvon, hayvon b-n hayvon, o’simlik va hayvonlar … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125866"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125890,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125866\/revisions\/125890"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}