{"id":125898,"date":"2024-05-19T14:56:12","date_gmt":"2024-05-19T11:56:12","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=125898"},"modified":"2024-05-19T14:56:17","modified_gmt":"2024-05-19T11:56:17","slug":"sirdaryo-viloyati-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sirdaryo-viloyati-2\/","title":{"rendered":"Sirdaryo viloyati"},"content":{"rendered":"\n<p>Sirdaryo viloyati &#8212; Turkiston generalgubernatorligining 5 viloyati- dan biri. 1867 y. tashkil etilgan. Tarki- bida g&#8217;azali, Perovskiy, Chimkent, avli- yoota, Toshkent (1887 y.gacha Qurama nomi- da). Xo&#8217;jand (1887 y.gacha), Jizzax (1872 y.gacha) uezdlari, Toshkent sh. va 1886 y.dan Amudaryo bo&#8217;limi kirgan. 1910 y.gi ma&#8217;lumotga ko&#8217;ra, Sv. maydoni 439428 kv chaqirim; aholisi 1911464 kishi bo&#8217;lgan (1867 y. 675 000, 1917 y. 2155 500). S.v.dagi aholi o&#8217;troq, yarim o&#8217;troq, ko&#8217;chmanchi, yarim ko&#8217;chmanchilarga bo&#8217;lingan. 20-a. boshlarida viloyat aholisining 1\/3 qismi o&#8217;troq va 2\/3 qismi ko&#8217;chmanchi bo&#8217;lgan. S.v.ning shim.g&#8217;arbiy qismi (Perovskiy, G&#8217;azali, Chimkent, Avliyoo- ta va Amudaryo bo&#8217;limining katta qismi) da, asosan, ko&#8217;chmanchilar, qozoklar, qirg&#8217;izlar, qoraqalpoklar, turkmanlar, lo&#8217;lilar yashagan. O&#8217;troq aholi tarkibiga: o&#8217;zbek, sart, tojik, Buxoro yahudiylari, tatarlar, Rossiyadan ko&#8217;chirib keltiril- gan rus dehqonlari va b. kirgan. O&#8217;troq. aholi dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo b-n, ko&#8217;chmanchilar esa, asosan, chor- vachilik, yarim ko&#8217;chmanchilar dehqonchilik va chorvachilik b-n shug&#8217;ullanishgan. SV. uezdlari uchastka, volost, shu- ningdek, ayrim qishloq va ovullardan tarkib topgan ovul va qishloq jamoala- riga bo&#8217;lingan. Ko&#8217;chmanchilarga doimiy foydalanish uchun berilgan barcha erlar davlat mulki hisoblanib, bu e&#8217;rlarni ular boshqa shaxslarga berib turishla- ri yoki sotishlari man qilingan. 1915 y. S.v.da ekin ekiladigan 1079713 desya- Tina er, foydalanilmaydigan 33855811 desyatina er bor edi. 1915 y S.v.da umu- miy uz. 17151 chaqirimdan iborat 3006 ta ariq bo&#8217;lgan. 1900 y.da S.v.da 49 ta Ma- drasa (1099 talaba), 1809 maktab (19453 o&#8217;quvchi) bo&#8217;lgan. SV. Turkiston o&#8217;lkasining Rossiya ichki bozorlari b-n savdo alokalari- da muhim rol o&#8217;ynagan. S.v.dan chetga, asosan, paxta, teri, jun, bug&#8217;doy, meva, chorva jo&#8217;natilgan. Rossiyadan esa gaz- Lama, yog&#8217;ochtaxta, kerosin, temir, po&#8217;lat, cho&#8217;yan, mis va mis buyumlar, attorlik va baqqollik tovarlari, choy, qand, poy- Abzal, bug&#8217;doy, baliq va b. keltirilgan. 1908 y. SV. da 156 ta kustar tipidagi f-ka va z-dlar (1460 ishchi) bo&#8217;lgan. S.v.da 1884 y. 300 desyatina erga, 1914 y.ga ke- lib esa 83906 desyatina erga Amerika pax- ta navi ekilgan. S.v.da chorakorlik keng tarqalgan. 20-a. boshlariga kelib Sv. da pod- sho hukumatining mustamlakachilik si- yosatiga qarshi ozodlik qarakati avj olgan. 1916 y.gi mardikorlikka olish haqidagi podsho farmoniga javoban viloyatning barcha uezdlari va Amudaryo bo&#8217;limida g&#8217;alayonlar bo&#8217;lib o&#8217;tgan. Ko&#8217;p qishloklarda dehqonlarning g&#8217;alayonlari polisiya va qo&#8217;shinlar b-n to&#8217;qnashuvga aylangan. Bunday to&#8217;qnashuvlar 12 iyulda Yangibozor qishlog&#8217;ida, 13 iyulda To&#8217;ytepa qishlogida, 14 iyulda Troisk, Xonobod va Piskent qishloqlarida bo&#8217;lib o&#8217;tgan. Bulardan tashqari, qo&#8217;zg&#8217;olonlar Jalol- tepa, Xitoytepa, Qo&#8217;shqo&#8217;rg&#8217;on, Oqqo&#8217;rg&#8217;on, Jousg&#8217;um, Oltin volostlariga ham Yoyil- gan. 1924 y. S.v. O&#8217;rta Osiyo respublika- larida milliy chegaralanish o&#8217;tkazilishi tufayli tugatilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sirdaryo viloyati &#8212; Turkiston generalgubernatorligining 5 viloyati- dan biri. 1867 y. tashkil etilgan. Tarki- bida g&#8217;azali, Perovskiy, Chimkent, avli- yoota, Toshkent (1887 y.gacha Qurama nomi- da). Xo&#8217;jand (1887 y.gacha), Jizzax &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sirdaryo-viloyati-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125922,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125898\/revisions\/125922"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}