{"id":125899,"date":"2024-05-19T14:56:13","date_gmt":"2024-05-19T11:56:13","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=125899"},"modified":"2024-05-19T14:56:19","modified_gmt":"2024-05-19T11:56:19","slug":"sirdaryo-tumani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sirdaryo-tumani\/","title":{"rendered":"Sirdaryo tumani"},"content":{"rendered":"\n<p>Sirdaryo tumani \u2014 sirda- ryo viloyatidagi tuman. 1939 y. 10 Fev. da tashkil etilgan. Shim.sharkdan tosh- kent viloyati, Jan.sharkdan Sayxunobod, Jan.dan Guliston tumanlari, g&#8217;arbdan Qozog&#8217;iston Respublikasi b-n chegaradosh. Mayd. 0,55 ming km2. Aholisi 110,5 ming kishi (2003). Tumanda 2 shahar (Sirdaryo, Baxt.), 9 qishloq fuqarolari yig&#8217;ini (Ma- lik, Paxtazor, Sirdaryo, Turon, Usmon Yusupov, Xalqobod, Cholto&#8217;qay, Sholikor, Haqiqat) bor. Markazi \u2014 Sirdaryo sh. Tabiati. Er yuzasi pastbaland te- kisliklardan iborat (o&#8217;rtacha bal. 240 m), shim.Sharq tomonga bir oz kiya. Er osti suvlari yuza, sho&#8217;r. Tuman hududining shim. shim.sharqtomonidan Sirdaryo, G&#8217;arb tomonidan Kirov nomli kanalningo&#8217;ngtarmoqlari o&#8217;tadi. Oqova sho&#8217;r suvlar chiqarib yuboriladigan ka- nal, ariqzovur bor. Iqdimi keskin kon- tinental. Iyulning o&#8217;rtacha t-rasi 27\u00b0\u2014 29\u00b0, eng yuqori tra 42\u00b0, yanv.ning o&#8217;rtacha t-rasi -4\u00b0, eng past tra -33\u00b0. Vegeta- tsiya davri 195-200 kun. Yillik yog&#8217;in 260-280 mm. Tuproqlari bo&#8217;z, allyuvial, o&#8217;tloqi botqrq va sho&#8217;rxok tuproqlar. Yov- voyi o&#8217;simliklardan shuvoq, yantoq, sho&#8217;ra, qo&#8217;ng&#8217;irbosh, qiyoq, qorajusan, oqbosh, qamish, har xil butalar, tol, jiyda te- rak va b. o&#8217;sadi. Yovvoyi hayvonlardan, chiyabo&#8217;ri, tulki, bo&#8217;rsiq, quyon, ondatra, kalamush, kaltakesak, ilon; parranda- lardan o&#8217;rdak, tustovuq, kalxat, chug&#8217;urchiq; suv havzalarida har xil baliqlar bor. Aholisi, asosan, o&#8217;zbeklar, shuning- dek, tojik, tatar, qozoq, rus, koreys va b. millat vakillari ham yashaydi. Aholining o&#8217;rtacha zichligi 1 km2ga 201 kishi. Qishloq aholisi 75,7 ming kishi, shahar aholisi 34,8 ming kishidan ziyod (2003). Xo&#8217;jaligi. Tuman xo&#8217;jaligi, asosan, q.x.ga ixtisoslashgan. S.t.da 160 kichik va xususiy korxona, 3 qo&#8217;shma korxona bor. Sanoat korxonalaridan Toshkent ma- shinasozlik z-dining filiali, qurilish tashkilotlari, 5 avtokorxona, ReFDepo maktab va sport jihozlari, sut, guruch, 2 paxta tozalash va non z-dlari, Yangiyo&#8217;l poyabzal f-kasining filiali, bosmaxo- na, qandolatchilik, kvas va limonad i.ch. korxonalari, Sirdaryo sh. bozori faoliyat ko&#8217;rsatadi. Q.x.ning etakchi tarmog&#8217;i \u2014 Paxtachi- lik, 12 shirkat, 793 fermer xo&#8217;jaligi bor. Tumandagi sug&#8217;oriladigan er maydo- ni 27502 ga, shu jumladan, 14760 ga erga paxta, 8666 ga erga don, 890 ga erga beda, 68 ga erga sabzavot va poliz, 1241 ga erga em-xashak ekinlari ekiladi. 1051 ga er mevazor va tokzor. Tuman jamoa va shax- siy xo&#8217;jaliklarida 24990 qoramol (shu jumladan, 10152 sigir), 10610 qo&#8217;y va echki, 4,4 ming parranda, 834 ot boqiladi. S.t.da 32 kutubxona (296 ming kitob), 16 klub va madaniyat uyi ishlab turibdi. 45 umumiy ta&#8217;lim maktabi [(shu jumla- dan, 1 boshlang&#8217;ich, 6 to&#8217;liqsiz tayanch, 38 o&#8217;rta umumiy ta&#8217;lim (shundan 1 ixti- soslashgan o&#8217;rta maktab)] bo&#8217;lib, ularda 24456 o&#8217;quvchiga 1813 o&#8217;qituvchi ta&#8217;lim- tarbiya bermoqda. Kasb-hunar liseyi, 2 kasb-hunar kolleji, Sirdaryo pedagogika kolleji, 2 kasb-hunar maktabi, musiqa va san&#8217;at, 3 sport maktabi mavjud. Mar- kaziy stadion, bir qancha sport maydon- lari va sport inshootlari bor. Tumanda Markaziy kasalxona, tug&#8217;ruqxona, Shoshi- Linch tibbiy yordam bo&#8217;limi, feldshera- kusherlik punktlar, qishloq vrachlik am- bulatoriyalari, dorixona va b. tibbiy mu- assasalarda 201 vrach, 1005 o&#8217;rta tibbiy xodim ishlaydi. Tuman hududidan kata O&#8217;zbekiston trakti o&#8217;tadi. 2004 y.dan Toshkent \u2014 Samarqand yo&#8217;nalishida kat- nay boshlagan elektr poezdi, Guliston \u2014 Toshkent elektr poezdi, Sirdaryo st-yasi orqali Toshkent \u2014 Andijon \u2014 Naman- gan, Toshkent \u2014 Jizzax, Moskva \u2014 Du- shanba poezdlari o&#8217;tadi. 1963 y.dan &#171;Sirdaryo&#187; tuman gaz. chiqadi (adadi 2635).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sirdaryo tumani \u2014 sirda- ryo viloyatidagi tuman. 1939 y. 10 Fev. da tashkil etilgan. Shim.sharkdan tosh- kent viloyati, Jan.sharkdan Sayxunobod, Jan.dan Guliston tumanlari, g&#8217;arbdan Qozog&#8217;iston Respublikasi b-n chegaradosh. Mayd. 0,55 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sirdaryo-tumani\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125923,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125899\/revisions\/125923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}