{"id":126475,"date":"2024-05-19T20:01:58","date_gmt":"2024-05-19T17:01:58","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=126475"},"modified":"2024-05-19T20:02:01","modified_gmt":"2024-05-19T17:02:01","slug":"sariq-kasalligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sariq-kasalligi\/","title":{"rendered":"Sariq kasalligi"},"content":{"rendered":"\n<p>Sariq kasalligi \u2013 jigarda hosil bo&#8217;ladigan bilirubin \u2014 o&#8217;t pigmen- tining (q. O&#8217;t) to&#8217;qimalarda to&#8217;planishi tufayli teri, ko&#8217;z oqi va shilliq parda- larining sariq tusga kirishi. S.k. qonda bilirubin mikdorining oshib ketishi natijasida paydo bo&#8217;ladi. Kelib chiqish sabablari va hosil bo&#8217;lish mexanizmiga ko&#8217;ra, S.k. jigarda paydo bo&#8217;luvchi, me- xanik va gemolitik xillarga bo&#8217;linadi. Jigar (parenximaga oid) S.k. jigar hujayralarining infektsion yoki toksik zaharlanishi natijasida paydo bo&#8217;lib, jigarda turli xil o&#8217;zgarishlar keltirib chiqaradi, bilirubinni ichakka o&#8217;tkazadi: axlat rangi oqarib, siydik to&#8217;qlashadi. Jigar S.k. aksariyat o&#8217;tkir gepatit ka- salligi (q. Virusli gepatit) tufayli, shuningdek, jigar hujayralarining alkogol ta&#8217;sirida zaharlanishi oqibatida kelib chiqadi. Mexanik S.k. o&#8217;t (safro)ning o&#8217;t yo&#8217;llaridan o&#8217;ta ol- masligi, mas, o&#8217;t pufagida toshlar paydo bo&#8217;lishi natijasida o&#8217;tning ichakka o&#8217;ta olmasligi va shu tufayli o&#8217;t yo&#8217;llarida to&#8217;xtalib qolgan safrodagi bilirubin to&#8217;g&#8217;ridanto&#8217;g&#8217;ri qonga o&#8217;tib ketishi sabab- li kelib chiqadi. Odatda, avval ko&#8217;z oqi, keyin yumshoq tanglayning shilliq pardasi, til osti, teri sarg&#8217;ayadi. Sariklikning kuchli- kuchsizligi qondagi bilirubin mik- dorining ko&#8217;pozligiga bog&#8217;liq. S.k.da ko&#8217;pincha teri kichishadi, chunki o&#8217;t kislo- ta teridagi periferik nerv oxirlarini qo&#8217;zg&#8217;atadi. S.k. paydo bo&#8217;lganida darhol vrachga murojaat qilish lozim. 2-3 kunlik chaqaloqlarda ko&#8217;pincha jigar funktsiyasidagi vaqtinchalik etishmovchilik natijasida badan sarg&#8217;ayishi \u2014 fiziologik sariqlik ku- zatiladi. Bu holat maxsus davoni talab qilmaydi va 1-2 haftada o&#8217;tib ketadi. Ba&#8217;zan ona b-n bolaning qoni birbi- riga mos kelmasa, ya&#8217;ni ona qoni rezus- manfiy bo&#8217;lib, homilaniki esa rezus- musbat bo&#8217;lsa, u holda ona b-n homila o&#8217;rtasida &#171;rezusraqobat&#187; yuzaga kelishi natijasida S.k. chaqaloklardagi Ge- molitik kasalliklar b-n birga davom etadi (q. Chaqaloqlarning gemolitik ka- salliklari). S.k. gohida homiladorlik istisqosida ham yuz beradi (q. Homiladorlik toksikozlari). Shonosir Shovohobov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sariq kasalligi \u2013 jigarda hosil bo&#8217;ladigan bilirubin \u2014 o&#8217;t pigmen- tining (q. O&#8217;t) to&#8217;qimalarda to&#8217;planishi tufayli teri, ko&#8217;z oqi va shilliq parda- larining sariq tusga kirishi. S.k. qonda bilirubin mikdorining &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sariq-kasalligi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-126475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126475"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126483,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126475\/revisions\/126483"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}