{"id":126860,"date":"2024-05-20T17:03:22","date_gmt":"2024-05-20T14:03:22","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=126860"},"modified":"2024-05-20T17:03:30","modified_gmt":"2024-05-20T14:03:30","slug":"soya-soya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/soya-soya\/","title":{"rendered":"Soya, so’ya"},"content":{"rendered":"\n

Soya, so’ya (Glycine) \u2014 dukkakdosh- larga mansub bir yillik o’tsimon o’simliklar turkumi, dukkakli don va moyli ekin. 10 turi Afrika va Jan. Sharqiy Osiyoning nam tropik va sub- tropiklarida, 1 yovvoyi turi uzoq Sharqda uchraydi. Vatani \u2014 Xitoy. S. juda qadimdan ekiladigan ekin. Mil. AV. 5ming yillikdan boshlab ekib ke- linadi. AQSh, RF, Hindiston, Yaponiya, Koreya, Indoneziya, Ukraina, Moldaviya, Gruziya va O’zbekistonda etishtiriladi. Jahon bo’yicha S. ekin mayd. 73,6 mln. ga, o’rtacha don hosildorligi 22,1 ts\/ ga (2000): O’zbekistonda 20-a.ning 60y. laridan keng tarkala boshladi. Oddiy S. (G.max) turining ildizi yaxshi ri- vojlangan, o’q ildiz, sershox, tuproqqa 2 m chuqurlikkacha kirib boradi, asosiy qismi haydalma qatlamda joylashadi (ildizida tuganak bakteriyalar rivojla- nadi). Poyasi dag’al, tsilindrsimon, tik usadi, ammo yotib qoladigan navlari ham bor. Buyi 15 sm dan 2 m gacha, shoxlanadi, yon shoxlari 2-8 ta bo’ladi. Bargi ser- tuk, bandli, bandining uz. 8-20 sm, barg shapalog’ining uz. 13-15 sm., Guli may- da, oq yoki pushti, shingil gulto’plamga yig’ilgan, barg qo’ltig’ida joylashadi. Mevasi dukkak, sariq, qora, qo’ng’ir, ser- tuk. Har bir dukkagida 2-6 ta don bor, 1000 ta doni vazni 40-425 g. Tarkibida 24-45% oqsil, 13-37% yog’, 20-32% uglevodlar, 1-2 % lisitin, D. V, E va b. vitaminlar bor. Urug’idan yog’, oqsil va lisitin olinadi. O’suv davri 75-200 kun. S. issiqsevar va namsevar, yorug- sevar qisqa kun o’simligi. 21-23\u00b0 da yaxshi rivojlanadi. Urug’i 8-10\u00b0da unib chiqadi. S. uzidan changlanadi. Gullash davri 15-55 kun davom etadi. Undan S. uni va moyi (q. Soya moyi) olinadi. Doni, pishib etilmagan (dumbul) dukka- gi ovqatga ishlatiladi. S. unidan sut, tvorog, kandolat mahsulotlari tayyor- lashda foydalaniladi. Somoni, tuponi, ko’k poyasi, silosi ozuqa sifatida chorva mollariga beriladi. O’zbekiston sholi- chilik in-tida 1981-88 y.larda S.ning O’zbekiston 2, O’zbekiston 6, Do’stlik navlari chikarilgan va barcha viloyatlar uchun r-nlashtirilgan. Kasalliklari: bakterioz, septorioz, askoxitoz, fuzarioz. Zararkunandalari: tunlamlar, o’rgimchakkana, qorakuya. Xolima Otaboeva.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Soya, so’ya (Glycine) \u2014 dukkakdosh- larga mansub bir yillik o’tsimon o’simliklar turkumi, dukkakli don va moyli ekin. 10 turi Afrika va Jan. Sharqiy Osiyoning nam tropik va sub- tropiklarida, 1 … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-126860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126860"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126869,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126860\/revisions\/126869"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}