SELDAN HIMOYA VOSITALARI — aholi punktlari, sanoat kor- xonalari va ekinzorlarni sel vay- rongarchiligidan himoya qilishga mo’ljallangan o’rmonmeliorativ, gidro- texnik va b. tadbirlar majmui. Aso- siy o’rmonmeliorativ tadbirlar: tog’ yonbag’irlarida, sun’iy terassalar va o’zan bo’ylarida yoppasiga yoki qisman o’rmon daraxtlari ekish, ixota daraxtzorlari barpo qilish (q. Agroo’rmon meliorasi- yasi). Bu tadbirlar, asosan, sel oqimlari hosil bo’lishiga yo’l qo’ymaslik, muayyan havzaning sel faolligini pasaytirish va uning kuchini qirqishga qaratilgan. O’rmon meliorasiyasi samaradorligi, odatda, ancha vaqt o’tgandan so’ng sezi- ladi. Mac, Oqtosh (Toshkent viloyati), Omonqo’ton (Samarqand viloyati)da o’rmon meliorasiyasi tadbirlari na- tijasida suv rejimi ancha yaxshilandi, tuproq eroziyasi va sel oqimlarining vayrongarchilik xavfi kamaydi. Selga qarshi asosiy gidrotexnika inshootlari: beton, temirbeton va b. materiallardan quriladigan qirg’oq himoya qoplamalari, sel o’tkazgich, Nov, sel tashlagich, quvur, sel va suv omborlari, sel to’sgich va b. Ularning asosiy vazifasi \u2014 sel oqimlarini to’sib qolish, chetga burib yoki bezarar o’tkazib yuborishdan iborat. Inshoot turi joy xususiyatlari va suv oqimi turiga qarab tanlanadi. Daryolar yo’lida suv omborlari qurilib, oqim tar- tibga solinadi, sel oqimlari to’siladi. Mayda va mavsumiy suv oqimlarida sel ombori quriladi, suvni yig’ib, bir qismidan sug’orishda foydalanishga im- kon beradi. Tog’oldi r-nlaridagi adir-larda mavsumiy suv oqimlari yo’lida omborlar va maxsus suvburgich kanallar, sel tashlagich yo’llar (traktlar) barpo etiladi. Sel o’zanlarining irrigasiya va b. kanallar b-n kesishgan joylarida sel oqimlarini o’tkazib yuboradigan sel o’tkazgich, dyuker, sel tashlagich va sh. k. inshootlar quriladi. Sel xavfi katta bo’lgan havzalarda 40-50 va undan ham ko’p sel omborlaridan iborat bo’lgan selga qarshi sistemalar quriladi (mas, Andijon sh.ni seldan himoya qilish si- stemasi va b.). Selga qarshi kurashda o’rmonmeliorativ va gidrotexnika usul- laridan birga foydalanish yuqori sama- ra beradi. Hamidulla Ismog’ilov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SELDAN HIMOYA VOSITALARI — aholi punktlari, sanoat kor- xonalari va ekinzorlarni sel vay- rongarchiligidan himoya qilishga mo’ljallangan o’rmonmeliorativ, gidro- texnik va b. tadbirlar majmui. Aso- siy o’rmonmeliorativ tadbirlar: tog’ yonbag’irlarida, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-126929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126944,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126929\/revisions\/126944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}