{"id":127111,"date":"2024-05-21T18:41:47","date_gmt":"2024-05-21T15:41:47","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=127111"},"modified":"2024-05-21T18:41:54","modified_gmt":"2024-05-21T15:41:54","slug":"sifat-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sifat-4\/","title":{"rendered":"Sifat"},"content":{"rendered":"\n<p>Sifat (tilshunoslikda) \u2014 pred- met belgisini bildiruvchi so&#8217;zlar tur- kumi. Grammatikada belgi so&#8217;zi keng tushunchali bo&#8217;lib, u belgini rangtue, hajm, shaklko&#8217;rinish, xususiyat va sh.k.ga ko&#8217;ra bildiradi: qizil, keng, yoqimli va b. Shu xususiyatlariga ko&#8217;ra, S.lar ma&#8217;- nosiga qarab bir necha turga bo&#8217;linadi: rangtue bildiruvchi S.lar \u2014 oq, sariq, qizil, nimrang kabi; mazata&#8217;m bildi- ruvchi S.lar \u2014 shirin, nordon, achchiq, bemaza kabi; xususiyat bildiruvchi S.lar \u2014 mehribon, sodda, mug&#8217;ambir, yuvosh kabi; shaklko&#8217;rinish bildiruvchi S.lar \u2014 gavdali, novcha, uzunchoq, yassi kabi; hajmo&#8217;lchov bildiruvchi S.lar \u2014 keng, tor, katta, og&#8217;ir, engil kabi va b. S. turkumi o&#8217;ziga xos so&#8217;z yasalishi va morfologik tizimiga ega. O&#8217;zbek ti- lida yasama S.lar, asosan, sifat yasovchi affikslar yordamida xreil qilinadi: aqlli (akl+li), hosildor (hosil+dor), serqirra (serqirra) va sh.k. S.ning mor- fologik belgisi \u2014 daraja kategoriya- siga egaligidir. S. bildiradigan belgi daraja nuqtai nazaridan 3 xil bo&#8217;lishi mumkin: me&#8217;yoriy, me&#8217;yordan ortiq (yuqori) va me&#8217;yordan oz (kuchsiz, past). Shunga ko&#8217;ra, sifatning 3 xil daraja kategoriyasi farklanadi: oddiy daraja \u2014maxsus ko&#8217;rsatkichi yo&#8217;q va u belgining me&#8217;yoriy (ortiq \u2014 kamlik, kuchli \u2014 kuch- siz va sh.k.ga befarq) holatini bildi- radi: yaxshi, katta, shirin, xunuk kabi; orttirma daraja \u2014 bu darajaning ham maxsus morfologik ko&#8217;rsatkichi yo&#8217;q. Bel- gining ortikligi ma&#8217;nosi o&#8217;zbek tili- da bir necha usul b-n ifodalanadi. Mas, fonetik usul: sapsariq, ko&#8217;mko&#8217;k, baland (unlini cho&#8217;ziq talaffuz etish); leksik usul (maxsus so&#8217;zlar yordamida): juda kuch- li, nihoyatda go&#8217;zal kabi; analitik usul: shirindan shirin, qo&#8217;poldan qo&#8217;pol kabi; ozaytirma daraja shakli roq affiksi yordamida yasaladi: yaxshiroq, balandroq, sho&#8217;rroq kabi. S.lar otlashuvi mumkin (q. Otlashuv): yaxshi topib gapirar, yomon qopib gapirar. Qozonga yaqin yursang, qorasi yuqar; yomonga yaqin yursang, balo- si yuqar. Azim Hojiev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sifat (tilshunoslikda) \u2014 pred- met belgisini bildiruvchi so&#8217;zlar tur- kumi. Grammatikada belgi so&#8217;zi keng tushunchali bo&#8217;lib, u belgini rangtue, hajm, shaklko&#8217;rinish, xususiyat va sh.k.ga ko&#8217;ra bildiradi: qizil, keng, yoqimli va &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sifat-4\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-127111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127111"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127143,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127111\/revisions\/127143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}