{"id":127118,"date":"2024-05-21T18:42:03","date_gmt":"2024-05-21T15:42:03","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=127118"},"modified":"2024-05-21T18:42:08","modified_gmt":"2024-05-21T15:42:08","slug":"sirt-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sirt-2\/","title":{"rendered":"Sirt"},"content":{"rendered":"\n<p>Sirt (matematikada) \u2014 fazoning ikki qo&#8217;shni sohasidagi umumiy qism; geometriyaning asosiy tushunchalari- dan biri. Maktab geom. kursida FA- kat tekislik, ko&#8217;pyoklik va ayrim egri S.lar qaralib, ularning har biri anik, shartlar asosida ta&#8217;riflanadi. Mas, shar sirti berilgan nuktadan biror aniq masofadagi nuqtalar to&#8217;plami deb qaraladi. Matematik jihatdan S.ning kat&#8217;iy ta&#8217;rifi topologiya tushunchala- riga asoslanadi; bunda sodda S. tushun- chasi asosiy rol o&#8217;ynaydi. Sodda S. de- ganda, uzluksiz deformasiya (cho&#8217;zilish, qisilish, egilish)ga uchragan oddiy te- kislik bo&#8217;lagini tasavvur etish mumkin. Mas, kvadrat ichki yuzlarining gomeo- morf (ya&#8217;ni o&#8217;zaro va uzluksiz) aksi soda S.dir. Yarim sfera ham sodda S.ga misol bo&#8217;ladi. Lekin butun sfera sodda S. bo&#8217;la olmaydi. Bunda muntazam S. tushunchasi- dan foydalaniladi. Muntazam S. \u2014 har bir nuk,tasining etarlicha kichik atrofi sodda S. bo&#8217;lgan sirtdir. Differentsial geomet.da muntazam S.lar tekshiriladi, ularning silliqligi (ya&#8217;ni har bir nuqtasida aniq urinma te- kislikning mavjudligi) va anik, egri- likka egaligi aniklanadi. Analitik geometriya b-n algebraik geom.da S. ko- ordinatalari v|\/ (x, u, z)=0 shaklidagi tenglamani kanoatlantiruvchi nuqtalar to&#8217;plami sifatida ta&#8217;riflanadi. Bunday ta&#8217;riflangan S. oddiy tasavvur qilib bo&#8217;lmaydigan geometrik obrazni ham aniqlashi mumkin. Mas, x2+y2+z2+1 =0 tenglama mavhum sferani ifoda etadi, chunki haqiqiy fazoda koordinatalari shu tenglamani qanoatlantiruvchi bitta xam nuqta yo&#8217;q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sirt (matematikada) \u2014 fazoning ikki qo&#8217;shni sohasidagi umumiy qism; geometriyaning asosiy tushunchalari- dan biri. Maktab geom. kursida FA- kat tekislik, ko&#8217;pyoklik va ayrim egri S.lar qaralib, ularning har biri anik, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/sirt-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-127118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127150,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127118\/revisions\/127150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}