KATAGENEZ (Yun. kata \u2014 yuqoridan quyiga bo’ladigan harakatni bildiradi- gan qo’shimcha va … genez) 1) biologiyada organizmlarning soddalashgan ekologik muhitga o’tishi tufayli morfofizio- logik tuzilishining pasayishiga, bir qancha organlar va organlar sistemasi- ning dezintegrasiyasi va reduktsiyasiga olib keluvchi regressiv evolyusiya. K.ga misol qilib organizmlarning o’troq yoki parazit yashashga utishi tufayli ular tu- zilishining o’zgarishini ko’rsatish mum- kin. K. termini regressiv evolyusiyaning morfologik o’zgarishlarini emas, balki ekologik va genetik tomonlarini ham o’z ichiga olishi b-n katamorfozdyan farq qiladi. 2) geologiyada \u2014 cho’kindi tog’ jinslari hosil bo’lgandan so’ng diage- nez natijasida va ularning metamorfik tog’jinsiga aylanishiga qadar kimyoviy- mineralogik shakllanish bosqichi (yana q. Litogenez). K. terminini rus olimi A. E. Fersman (1922) tavsiya etgan. K.da tog’jinslari kuchli zichlanadi, ikki- lamchi minerallar hosil bo’ladi, mod- dalar qayta kristallanadi. K. tektonik harakatlar natijasida tog’jinslarining chuqurlikka cho’kishidan hosil bo’ladigan bosim va t-raning ko’tarilishidan sodir bo’ladi. K. qonuniyatlarini bilish ama- liyotda katta ahamiyatga ega. Mas, cho’kindi qatlamlarning neftga istiqbolini baholashda, qazilma ko’mirlar, noruda qurilish materiallari va b.ning xusu- siyatlarini bashorat qilishda K.ning ahamiyati katta. Xorijiy adabiyotlarda K. o’rnida «diagenezning kechki bosqichi» iborasi qo’llaniladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KATAGENEZ (Yun. kata \u2014 yuqoridan quyiga bo’ladigan harakatni bildiradi- gan qo’shimcha va … genez) 1) biologiyada organizmlarning soddalashgan ekologik muhitga o’tishi tufayli morfofizio- logik tuzilishining pasayishiga, bir qancha organlar va … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-128274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=128274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":128289,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128274\/revisions\/128289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=128274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}