Kompton effekti — elek- tro magnit nurlanishlar erkin yoki kuchsiz bog’langan elektronlar b-n to’qnashib sochilganda ularning to’lqin uzunligi o’zgarishi hodisasi. 1922 y. da A.X.Kompton kashf qilgan. K.e. yorug’likning kvant nazariyasini tasdik- dovchi dastlabki amaliy kashfiyot. Kvant nazariya bu effektni ikki zarra \u2014 foton va elektronning to’qnashishi, deb tushun- tiradi. Foton erkin qo’zg’almas elektron- lar b-n to’qnashib sochilganda energiyasi- ning bir qismini elektronlarga beradi hamda harakat yo’nalishi va chastotasini o’zgartiradi. Demak, to’qnashish vaqtida foton energiyasi kamayadi, to’lqin uzun- ligi X esa ortadi. Foton electron b-n to’qnashganda to’lqin uzunligi- ning o’zgarishi to’shayotgan yorug’likning boshlang’ich to’lqin uzunligiga emas, faqat zarraning sochilish burchagi 9 ga bog’liq. Bu formula «u-nurning moddadan sochilishi uchun ham, shuningdek, roentgen nurlarning engil moddalar (grafit, parafin va b.)dan sochilishi uchun ham o’rinlidir. Fotonlar harakatdagi elek- tronlardan sochilayotganda LX faqat v gagina emas, elektronlarning boshlang’ich energiyasiga ham bog’liq bo’ladi. Foton- larning c~v tezlikda harakatlanayotgan elektronlardan sochilayotgan holatida teskari K.e. kuzatiladi. Bunda elektron- lar energiyasining bir qismini foton- larga berishi natijasida fotonlarning to’lqin uzunligi kamayadi. K.e. moddaga to’shayotgan foton energiyasi elektron- ning chiqish ishidan bir necha ming marta katta bo’lganida kuzatiladi. Bu hodisa b-n yorug’lik bosimi, rentgen nurlari- ning kvant xususiyatlari, yorug’likning elektromagnit to’lqin va foton (zarra) nazariyasi va b. tushuntiriladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kompton effekti — elek- tro magnit nurlanishlar erkin yoki kuchsiz bog’langan elektronlar b-n to’qnashib sochilganda ularning to’lqin uzunligi o’zgarishi hodisasi. 1922 y. da A.X.Kompton kashf qilgan. K.e. yorug’likning kvant nazariyasini … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-129412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129412"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129419,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129412\/revisions\/129419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}