{"id":129828,"date":"2024-06-09T06:45:13","date_gmt":"2024-06-09T03:45:13","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=129828"},"modified":"2024-06-09T06:45:16","modified_gmt":"2024-06-09T03:45:16","slug":"illyuzionizm-illyuziya-sanati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/illyuzionizm-illyuziya-sanati\/","title":{"rendered":"Illyuzionizm, illyuziya san&#8217;ati"},"content":{"rendered":"\n<p>Illyuzionizm, illyuziya san&#8217;ati \u2014 1) Dirk va estrada san&#8217;ati turi. Asosiy ifoda vo-sitasi \u2014 fokus. Maxsus apparatlar, qurilmalar (tagi ikki qavatli sandiq, idishlar, opti- ka asboblari) yordamida fokus kursa- tish, tomoshabin ko&#8217;zini chalg&#8217;itib, ep- chil harakatlar b-n &#171;mo&#187;jiza&#187; yaratish. Qadimdan Misr, Yunoniston, Rim, shu- ningdek, Sharq mamlakatlarida I. tomo- shalari namoy-ish etilgan. Hozir fan va texnika yutuklari yordamida murakkab tomoshalar ko&#8217;rsatishga imkon yaratil- Di. I. san&#8217;ati b-n shug&#8217;ullanuvchi illyu- ziyachi deyiladi. I. san&#8217;atini rivoj- lantirishda g. Gudini, D. Kopperfild (AQSH), P. Sorkar (Hindiston), E. Kio, o&#8217;g&#8217;illari I. va E. Kiolar, Alli Vad, A. Akopyan (Rossiya) va b. ning xizmatlari katta. O&#8217;zbekistonda ham I. qadimdan mavjud bo&#8217;lib, o&#8217;zbek dirkida illyuzi- yachilar nayrangboz, ko&#8217;z bog&#8217;lovchi deb nomlangan. Ular suv ichib, olov purka- gan, og&#8217;ziga qog&#8217;oz, uvada ti-qib, rangli ip yoki lentalar chiqargan, &#171;sehrli kosa&#187; ga buyruq qilib, suv ulashgan, &#171;Kashmir kitobi&#187;ning oq sahifalarida turli yozuv hamda suratlar paydo qilgan, tuproqdan palov pishirgan, xanjar yutgan, sho- gird quloklaridan ip o&#8217;tkazgan, quyon, qarg&#8217;a, ilon ishtirokida turli fokuslar ko&#8217;rsatishgan. O&#8217;zbek nayrangbozlarining noyob san&#8217;ati Navoiy, Vosifiy asarla- rida aks etgan. Hoz. kunda I. o&#8217;yinlari Toshkent dirki va &#171;sahnadagi Dirk&#187; to- moshalarida alohida o&#8217;rin egallaydi. O&#8217;zbek illyuzionistlaridan F. Rajabov, P. Egamberdiev, T. Toji-Boev va b. rang- barang fokuslardan tu-zilgan qiziqarli dasturlar ko&#8217;rsati-shadi. Ular Germaniya, Misr, Xitoy, Livan, Birlashgan Arab Amirliklari, Vetnamda o&#8217;z san&#8217;atla- rini namo-yish etishgan. O&#8217;zbek milliy an&#8217;anaviy dirkida nayrangbozlardan shohimardonlik L. Usmonov, Namangan- lik D. Umarov, A. Mamatov, xorazmlik A. Rahimov va B. Yusupov, qo&#8217;qonlik M. Tosh- Temirovlar barakali ijod qilmoqdalar; 2)tasviriy san&#8217;at asarlarida borliqni xuddi o&#8217;ziga o&#8217;xshatib ko&#8217;rinadigan dara- jada tasvirlash; I. da mavjud narsalar va borliq b-n uning tasviri orasidagi chegarafarqni yo&#8217;q qilish nazarda tuti- ladi. I. antik davr rangtasvirida paydo bo&#8217;lgan, Uyg&#8217;onish davrida muhim o&#8217;rin egallagan, barokko san&#8217;atining aso- siy tamoyillaridan biriga aylangan (mahobatli bezak san&#8217;atining Barok- ko uslubidagi in-tererlarida mavjud me&#8217;moriy bo&#8217;shliq cheksizlikka intila- yotgan tasviriy bo&#8217;shliqb-n qo&#8217;shilib ke- tadi). Shudavrda ishlangan tasvirlarda rassomlar perspektiva imkoniyatlaridan foydalanib murakkab kompozisiyalar yaratdilar, devor, shiplarga ishlangan rasmlar go&#8217;yo borliq b-n qo&#8217;shilib ketayot- gandek tasavvur hosil qiladi, tasvirlar devorlarni o&#8217;pirib cheksizlikka o&#8217;tib bo- rayotgandek, xonadagi ustun va devorlar shu cheksizlikning boshlanishidek tuyu- ladi. I. ko&#8217;proq mahobatli rassomlikka xos bo&#8217;lsa ham, ayrim rassomlar dastgox- li san&#8217;at (mas, rangtasvir, kam hollarda grafika natyur-mortlari) da ham I. dan foydalanishga intiladi. Po&#8217;lat Toshkanboev, Ne&#8217;mash Abdulla- eV.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Illyuzionizm, illyuziya san&#8217;ati \u2014 1) Dirk va estrada san&#8217;ati turi. Asosiy ifoda vo-sitasi \u2014 fokus. Maxsus apparatlar, qurilmalar (tagi ikki qavatli sandiq, idishlar, opti- ka asboblari) yordamida fokus kursa- tish, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/illyuzionizm-illyuziya-sanati\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-129828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129828"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129830,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129828\/revisions\/129830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}