Ichak \u2014 odam va hayvonlarda ovqat hazm qilish sistemasining bir bo’li- mi; hazm yo’li bo’limlarga ajralgan organizmlarda (halqali chuvalchanglar, mollyuskalar, bo’g’imoyoqlilar, barcha umurtqalilarda, jumladan, odam ham) hazm yo’lining me’dadan keyin keladi- gan qismi. Asosan, sut emizuvchilar icha- gi murakkab tuzilgan. Odam I. anchagina uzun, 4,5\u20149 m ga etadi. U, asosan, qorin bo’shlig’i va qisman kichik chanokda joy- lashgan. I.da ovqat uzluksiz harakatlanib hazm bo’ladi, oziq moddalar qonga so’riladi, hazm bo’lmagan ovqat qoldiqlari najas- ga aylanadi. I. devori, asosan, 3 qavat. Ichki qavat \u2014 shilliq parda, undagi hazm bezlaridan hazm shirasi va shilimshiq chiqadi; shu parda orqali oziq moddalar qonga so’riladi; bu parda kasallik mi- kroblariga halokatli ta’sir eta oladi. I. devoridagi ayrim limfa tugunlari va ularning to’plamlari ham mikroblar- dan himoya qilish vazifasini o’taydi. O’rta qavat \u2014 halqa shaklida (ichki) va uzunasiga (tashqi) yotgan silliq mus- kullardan iborat, ular to’lqin shaklida halqasimon qisqarib (q. Peristaltika), ovqatning aralashishiga, hazm shirasi- ni shimishiga va orqa chiqaruv teshigi- ga tomon surilishiga yor-dam beradi. I. bezlaridan shira chiqi-shini va peri- staltikani I. devoridagi nerv appara- ti tartibga soladi; ovqatning normal kimyoviy tarkibi xiyla o’zgarganda va ayniqsa, ichakka zararli moddalar tush- ganda I. sekresiyasi va peristaltikasi o’zgarib, zararli moddalarning suyuli- shiga va tezroqchiqarilishiga yordam be- radi. Tash-k,i seroz qavat \u2014 qorin par- dasi I. qovuzloqlarining sirg’anishini osonlashtiradi. Qorin pardasidan hosil bo’lgan ichaktutqich yordamida I. qorinning orqa devoriga yopishib turadi (I.ning ba’zi qismlari bundan mustas- no). Odamda I. ancha uzun bo’lib, 2 qism: ingichka ichak va yo’g’on ichakdan iborat. Odam ichagi qorin bo’shlig’i va kichik chanoqni to’ldirib turadi, jigar va me’- dadan pastda yotadi. Oldingi tomondan I.ni katta charvi berkitib turadi. I. de- vorlari qon va limfa tomirlari, limfa elementlari, bezchalar hamda nervlarga boy. I. faoliyati nerv va gumoral mexa- nizmlar (q. Neyro-gu-moral regulyasiya) orqali boshqariladi. Odam va ko’pgina hayvonlar I.da turli mikroorganizmlar (ichak florasi) bo’ladi. I. kasalliklari- dan appendisit, kolit, proktit, enterit, enterokolit, ichak buralishi va I. o’smasi ko’proq uchraydi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ichak \u2014 odam va hayvonlarda ovqat hazm qilish sistemasining bir bo’li- mi; hazm yo’li bo’limlarga ajralgan organizmlarda (halqali chuvalchanglar, mollyuskalar, bo’g’imoyoqlilar, barcha umurtqalilarda, jumladan, odam ham) hazm yo’lining me’dadan keyin … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-129832","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129832"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129834,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129832\/revisions\/129834"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}