Ism, ot \u2014 bolaning tug’ilganligi qayd etilayotganda unga beriladigan nom. I. shaxslarni oila, avlod, mahal- la, jamoa doirasida ajratishga imkon beradi. Odatda, chaqaloqqa I.ni ota- onasi, qarindosh-urug’, oiladagi kek- sa kishilar tanlaydilar. Qanday I. qo’yilishi estetik va etik tamoiillar, I. tanlovchilarning orzu-istaklari, tasavvur va dunyokarashlari, milliy Xu-susiyat va b. bilan bog’langandir. I. qo’yishda dinning ta’siri, ayniqsa, kuch- li bo’ldi. Xristianlik vujudga kelib, monoteistik dinga aylanganidan keyin Bibliyaaagi payg’ambarlarning I.lari jahondagi ko’pgina xalqlarda ommaviy I.lar bo’lib qoldi. Islom dinining tarqalishi Markaziy Osiyo xalqlari, xususan, o’zbeklarda bu din tushunchala- ri b-n bog’liq I.larning ko’payishiga olib keldi. Xalqimiz Qur’oni karimda tilga olingan Allohning go’zal ismla- rini (q. al-Asmo alhusno), Muhammad (sav)ning nomlarini o’z farzandlariga qo’yishni rasm qildi. Xullas, har bir I. muayyan sabab b-n paydo bo’lib, o’zining tarixi, geografik tarqalishi, hududi va maz-munigaega. Qadimqadimdan I. qo’yishning turli rasm-rusm, udumla- ri saqlanib qolgan, chunki bolaning sog’bo’lishi, yashab ketishi, kelgusi baxti unga qo’yiladigan I. b-n bog’liq bo’ladi, deb hisoblangan. Kishiga muvaffaqiyatli tanlangan I. uning taqdiri, hayotiga katta ta’sir ko’rsatadi, I. odamning ruhiyatini o’zida mu-jassam qiladi, kishi o’z I.iga o’xshay-Di, deb ishonishgan. Musulmon oilalarida bola- ga I. qo’yish b-n bog’liq alohida marosim o’tkazib kelinadi (q. Aqika). I.ga e’tibor chaqaloqqa I. tanlash- dan va uni tug’ilganlik to’g’risida gu- vohnoma (metrika)ga yozishdan boshlana- Di. Mualliflik huquqiaa, oila huquqida merosxo’rni belgilash va sh. k.dagi bir qancha huquqiy munosabatlar I. b-n bog’langandir. O’zbekiston Respublika- sining OK bolaning I. olish huquqini belgilaydi (69-modda). Bu huquq bola- ning shaxsiy huquqi doirasiga kiradi. Amaldagi qonunlarga binoan, bolaga I. ota-onaning keli-shuviga binoan qo’yiladi, fuqarolik holati dalolatno- malarini qayd etish organlari buni XI- sobga olishga maj-bur. Bolaga I. qo’yishda ota-ona o’rtasida kelishuv bo’lmasa, maz- kur nizo vasiylik va homiylik organi tomonidan bola, shuningdek, uning ota- onasi manfaatlarini e’tiborga olib hal etiladi. Bola I.ini o’zgartirish tartibi Okda belgilab berilgan (70-mod-da). Unga ko’ra, fuqarolik holati dalolatno- malarini qayd etish organi ota-onaning birgalikdagi arizasiga binoan, bola 16 yoshga to’lguncha bola manfaatlarini e’- tiborga olib, uning I.ini o’zgartirishga hakli. 10 yoshga to’lgan bolaning I.ini o’zgartirishga faqat uning roziligi b-n yo’l qo’yiladi. Tilshunoslikda kishilar I.larini o’rganadigan alohida soha antroponimi — ka deb ataladi. I.ni til fakti sifatida onomastika o’rganadi. Ad.: Begmatov E., O’zbek ismlari ma’- nosi, T., 1998; G’afurov O., Asmaulhusna yoxud tabarruk ismlar, 1-2-qism, T., 1998. Ernst Begmatov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ism, ot \u2014 bolaning tug’ilganligi qayd etilayotganda unga beriladigan nom. I. shaxslarni oila, avlod, mahal- la, jamoa doirasida ajratishga imkon beradi. Odatda, chaqaloqqa I.ni ota- onasi, qarindosh-urug’, oiladagi kek- sa … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-129899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129903,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129899\/revisions\/129903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}