Ipak qurti \u2014 hasharotlar sin- Fi, tangaqanotlilar turkumi tut va eman ipak kurti oilasiga kiradigan kapala- klarning qurtlik (lichinka) davri. Ipak qurtlari Bombycidae va Saturnidae oila- lariga bo’linadi. Bombycidae oilasiga xonakilashtirilgan tut ipak qurti (20 ga yaqin turi bor), Saturnidae oilasiga esa yovvoyi (eman) ipak qurtlari kiradi. Eman I. q. bir yilda bir, ikki, ba’- zan uch avlod beradi va eman daraxti bar- gi b-n oziqlanadi. Xitoy, yapon, hind eman I. q. turlari mavjud (q. Eman ipak qurti). Tut I. q. tut bargi b-n oziklanadi va bir yilda necha avlod berishiga qarab monvoltin (bir avlod), biovoltin (ikki avlod) va polivoltin (ikki-ta- dan ortiq avlod beradigan) zotlariga bo’linadi. O’zbekistonda faqat tut I. q. boqiladi. Ipak qurtlari o’z rivojla- Nishida tuxum, qurt, g’umbak va kapalak bosqichlarini o’tadi, so’nggi kapalaklik davrida I. q. batamom voyaga etgan bulib, urchish qobiliyatiga ega bo’ladi. Uning kurtlik davri 5 yoshdan iborat. 1 yoshdan 2-yoshga o’tishda pust tashlaydi. I. q. buyi 1-yoshi boshida 3\u2014 4 mm bulib, 5-yoshi oxirida 85-88 mm ga; vazni 0,0004 g dan 3,5\u20145,0 g ga etadi. Bitta qurt hayotida 20-25 g barg (75-80% ini 5-yoshida) eydi. I. q. gavdasi bosh, kukrak va qorin qismlaridan iborat. Qurt yoshligida uning boshi qora tusda bulib, yoshi kat- talashib, qurt usgan sari oqarib boradi va 5-yoshda qo’ng’ir-jigarrang tusga ki- radi. Boshining ustki qismida mo’ylov, og’iz va ipak chiqaruvchi naychasi, ikki yon tomonlarida ko’zlar joylashgan. Qurt boshining ostki tomonida og’iz bo’shlig’i va uning ikki yonida arra tishli ust- ki jag’-g’ajish organi bo’lib, shu jag’lar vositasi b-n bargni kemiradi. Qurt ku- krak qismi 3 bo’g’imdan iborat, har bir bo’g’imning ostki qismida bir juftdan oyoqchalari joylashgan. Qorin ipak kurta tanasining birmuncha uzun qismi bo’lib, 9 bo’g’imdan iborat; 8-bo’g’imining ust to- monida etdor chiqig’i \u2014 Pixi, 9-bug’imida esa orqa chiqarish teshigi bor. I. q.ning tanasida 9 juft nafas yuli \u2014 teshigi bor. Bu nafas yulla- ri bi-rinchi kukrak bug’imining hamda qorin qismidagi oldingi 8 bug’imining yon tomonlarida tuxum shaklidagi dog’ ko’rinishida joylashgan. I. q.da 8 juft oyoq buladi, bundan 3 jufti ko’krak bo’g’imlarida va 5 jufti qorin bo’g’imlarida joylashgan. Kurtlik davri monovoltin zotlarda 25-27 kun, bivoltin zotlarda 20 kun. Shu davrda Kurt 4 marta pust tashlab, 5-yoshni utaydi va pilla urashga kiri- shadi. Pilla o’rash 3 kun davom etadi. Qurt pilla ichida g’umbakka aylana- Di. G’umbaklik davri haroratga qarab, 2-3 hafta davom etadi. G’umbak tanasi duksimon bo’lib, xitin b-n qoplangan, harakatlanmaydi. Rivojlanish davom etib, g’umbak kapalakka aylanadi. Kapalak og’zidan maxsus suyuqlik chiqarib, pillaning bir uchini ho’llaydi. Kapalak pillaning elim moddasi erigan o’sha joyni oyoklari b-n surib teshik ocha- Di va tashqariga chiqadi. Kapalak havo haroratiga qarab, 5-10 kun yashaydi. Er- kak va urg’ochi kapalaklar bir-biri b-n juftlashganidan keyin urg’ochi kapalak tuxum tashlaydi (yana q. Pillachilik). Ad.: Rojdestvenskiy K.M.,Toirov 3. T., Tut ipak qurti biologiyasi, T., 1965; Abduraqmonov A., Rojdestvenskiy K. M., Ipak qurti naslchiligi va urug’chiligi, T., 1991. Klara Solshova, Homidiy Homid ibn Soqiy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ipak qurti \u2014 hasharotlar sin- Fi, tangaqanotlilar turkumi tut va eman ipak kurti oilasiga kiradigan kapala- klarning qurtlik (lichinka) davri. Ipak qurtlari Bombycidae va Saturnidae oila- lariga bo’linadi. Bombycidae oilasiga … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-129914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129914"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129925,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129914\/revisions\/129925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}