{"id":130038,"date":"2024-06-09T12:02:30","date_gmt":"2024-06-09T09:02:30","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=130038"},"modified":"2024-06-09T12:02:35","modified_gmt":"2024-06-09T09:02:35","slug":"istanbul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/istanbul\/","title":{"rendered":"Istanbul"},"content":{"rendered":"\n<p>Istanbul (Yun. Konstantinopol) \u2014 Turkiyadagi eng katta shahar, istan- bul elining ma&#8217;muriy markazi. Aholisi 7,6 mln. kishi (1990-y.lar o&#8217;rtalari). I. Marmardengizi va Bosfor bo&#8217;g&#8217;ozining tsast-baland sohillarida joylashgan. Bo&#8217;g&#8217;oz shaharni ikkiga \u2014 Osiyo (kichikroq qismi) va Evropa qismiga bo&#8217;lib tura- Di. Evropa qismi Oltin Shox qo&#8217;ltig&#8217;i sohillarida joylashgan. 1970-72 y.larda Bosfor bo&#8217;toziga I. ning har ik- kala qismini birlashtiradigan ko&#8217;prik qurilgan. Iqlimi subtropik o&#8217;rta dengiz ikdi- mi, yanv.ning o&#8217;rtacha t-rasi 5,2\u00b0, avg. niki 23,6\u00b0, o&#8217;rtacha yillik yog&#8217;in 633 mm. I. ga mil. AV. 660 y. da Vizantii sh. sifatida asos solingan. 330 y. dan Rim imperatori Konstantin nomi b-n atal- gan. 395 y. gacha Rim imperiyasi tarki-bi- da, 395-1453 y.lar Vizantiya poytaxti. 1453 y. da I. turklar tasarrufiga o&#8217;tgan va Usmonli turklar saltanatining poy- taxtiga aylantirilgan; o&#8217;sha vaqtdan shahar I. deb atala boshladi. Usmonli turklar saltanatining kuchsizlangani- dan foydalanib, 18-a. oxiridan Evropa davlatlari shaharni va bo&#8217;g&#8217;ozlarnivbosib olishga harakat qilib keldilar. Turkiya- ning 1-jahon urushida harbiy qudrati kamaygach, I. ni Antanta davlatlarining qurolli kuchlari bosib oldi. 1923 y. da shahar bosqinchilardan ozod qilindi va o&#8217;sha yilning okt. da Turkiya poytaxti I. dan Anqaraga ko&#8217;chirildi. Shahar qulay geografik o&#8217;rinda joy- lashgan. I. \u2014 mamlakatning muhim sa- noat, savdo-moliya va madaniyat markazi. Mamlakat sanoatining 60% i I. da joy- lashgan. To&#8217;qimachilik, oziq-ovqat, me- tallsozlik, yog&#8217;ochsozlik, elektrotexnika, kimyo, mashinasozlik, tsement, ko&#8217;n poyab- zal, tikuvchilik, harbiy va b. sanoat kor- xonalari, milliy va&#8217;chet el savdo firma- lari, kompaniyalar, banklar, birjalar bor. Hunarmandchilik (yog&#8217;och, metall, te- ridan turli bu-yumlar yasaladi) rivoj- langan. Turkiyadagi barcha savdo opera- tsiyalarining yarmi I. ga to&#8217;g&#8217;ri keladi. I. \u2014 dengiz, kuruklik va havo yo&#8217;llarining tuguni. Turkiyaning asosiy porti. Bu erdan xalqaro kema yo&#8217;llari o&#8217;tgan. T. y. orkali Evropadagi ko&#8217;pgina poytaxt shaharlar va mamlakatning ichki r-nlari b-n bog&#8217;langan. Bosfor bo&#8217;g&#8217;ozi orqali I. ning har ikki tomoniga yo&#8217;lovchilar ta- shuvchi kemalar va yuk paromlari o&#8217;tib tu- radi. Xalqaro aeroport bor. Shaharni, ayniqsa, uning qad. kis- mini 500 ga yaqin masjid, shuningdek, ibodatxonalar, saroylar, favvoralar va o&#8217;rta asrlarda qurilgan hamda yangi davr- ga oid me&#8217;moriy inshootlar (mudofaa de- vorlari, Ippodrom, saroylar, Ayo Sofiya ibodatxonasi, o&#8217;rta asr masjidlari va 15-16-a. saroy binolari) bezab turadi. Shaharga turistlar ko&#8217;p keladi. 3 ta un-t, in-tlar, badiiy akademiya, Iqtisodiyot va savdo akade-miyasi, muzeylar, kutubxona, opera va b. teatrlar bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Istanbul (Yun. Konstantinopol) \u2014 Turkiyadagi eng katta shahar, istan- bul elining ma&#8217;muriy markazi. Aholisi 7,6 mln. kishi (1990-y.lar o&#8217;rtalari). I. Marmardengizi va Bosfor bo&#8217;g&#8217;ozining tsast-baland sohillarida joylashgan. Bo&#8217;g&#8217;oz shaharni ikkiga &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/istanbul\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130038"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130046,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130038\/revisions\/130046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}