Imkoniyat va voqelik — nar- sa va hodisalar rivojining asosiy bosqichlarini ifodalovchi falsafiy tu- shunchalar. Voqelik hozir Real mavjud bo’lib turgan narsa, hodisalardir. Lekin bu narsa va hodisalar rivojlanish jara- yonida birdaniga hoz. holatida bo’lmay imkoniyat tarzida paydo bo’lgan, ular o’zining muayyan kelib chiqish davriga, tarixiga ega. Voqelik paydo bo’lishdan oldin imkoniyat tarzida mavjud bo’ladi. Imkoniyat voqelikning kurtak xrli- dagi ko’rinishi, hali yuzaga chiqmagan voqelikdir. Imkoniyat voqelikni kel- tirib chiqaruvchi, rivojlanishning ob’- ektiv va sub’ektiv shartsharoitlaridan iboratdir. Imkoniyat hali amalga oshma- gan, lekin yuzaga chiqishi mumkin bo’lgan, voqelikka aylana oladigan hodisadir. Imkoniyatning voqelikka aylanishi ri- vojlanish jarayonini ifodalaydi. I. va v. tushunchalarini tadqiq qilishda Gegelning xizmati katta. Uning ta’limotiga ko’ra, I. va v. bir- biri b-n uzviy bog’liq, imkoniyat poten- tsial voqelikdir, uning vokelik-ka ayla- nishi muayyan zaruriyat asosida bo’ladi. Gegel bu tushunchalarni zaruriyat va ta- sodif, mohiyat va hodisa tu-shunchalari b-n uzviy munosabatda olib tekshiradi. Imkoniyat birdan vokelik-ka aylanmay- Di. U eski voqelik bag’rida rivojlana boradi va muayyan shartsharoitlar paydo bo’lgach, voqelikka aylanadi. Imkoniyat reallasha borgan sari uning mavjud eski voqelik b-n kurashi keskinlashib bora- Di. Shunga ko’ra, formal (rasmiy), AB- strakt (mavhum) va Real imkoniyatlarni bir-biridan farq qilmoq kerak. Formal imkoniyat faqat fikriy iz- chillik jihatdangina to’g’ri bo’lgan, lekin Real asosga ega bo’lmagan istak shaklidagi imkoniyatdir. U ob’ektiv ri- vojlanish qonunidan kelib chiqmay-Di, shuning uchun hech qachon voqelikka aylan- maydi. Abstrakt imkoniyat amalga oshishi uchun hali etarli shartsharoitlar etish- magan, lekin amalga oshishi qonuniy bo’lgan narsa va xrdisalarning o’zgarish va rivojlanish mantiqidan kelib chiquvchi imkoniyatdir. Abstrakt imkoni- yat rivojlanish jarayonida, muayyan shart- sharoitlar etilganda Real imkoniyatga aylanadi. Real imkoniyat amalga oshishi uchun barcha zarur shartsharoitlar mav- jud bo’lgan imkoniyatdir. Real imkoniyat doim aniq xarakterga ega. Imkoniyat b-n voqelik o’rtasida dia- lektik bog’lanish mavjud. Bu bog’lanish avvalo I. va v. ning bir-biriga o’tib turishi. Imkoniyatning ma’lum shart- sharoitlarda voqelikka aylanishi, vo- qelikning esa yangidan-yangi imkoni-yat- lar yaratishida ifodalanadi. Imkoniyat- ning voqelikka aylanishi tabi-atda o’z- o’zidan, stixiyali ravishda amalga oshadi. Jamiyatda esa imkoniyatning voqelikka aylanishi uchun ob’ektiv shartsharo- itlardan tashqari sub’ektiv omillar- ning roli katta. Mas, hozirgi davrda O’zbekiston Respublikasining mustaqil davlat sifatida ravnaq topishi uchun hamma tabiiy va ijtimoiy shartsharo- itlar va imkoniyatlar mavjud. Ammo bu imko-niyatlar o’z-o’zidan respublika musta-qilligini mustahkamlashda o’z samara-sini bermaydi, ya’ni voqelikka aylanmaydi. Buning uchun shu imkoni- yat va shartsharoitlarga suyanib, rejalar asosida faol amaliy ishlarni bajar- mog’imiz lozim. Har doim kishilar o’zlarining ama- liy faoliyatida Real imkoniyatlarga Su- yanib ish yuritsalargina o’z maqsadlariga erishishlari mumkin. Buning uchun mav- jud Real imkoniyatlarni to’g’ri hisobga olish va ularni vokelikka aylantirish yo’lida barcha sub’ektiv omillarni sa- farbar kila bilish muvaffaqiyat garovi hisoblanadi. Abdulla Ayupov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Imkoniyat va voqelik — nar- sa va hodisalar rivojining asosiy bosqichlarini ifodalovchi falsafiy tu- shunchalar. Voqelik hozir Real mavjud bo’lib turgan narsa, hodisalardir. Lekin bu narsa va hodisalar rivojlanish jara- … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130230,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130220\/revisions\/130230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}