INGLIZ-FRANTSUZ-XITOY URUSHI (1856-60), ikkinchi «afyun» urushi \u2014 Angliya va Frantsiya tomonidan Xi- toyga qarshi uyushtirilgan bosqinchilik urushi. Angliya va Frantsiya o’z tovar- larini Xitoyning ichki viloyatlariga erkin kirib borishiga erishish, Daryo portlarini xorijiy savdo uchun ochishga harakat qilganlar; Angliya va Frantsiya Pekinda o’z diplomatik vakolatxonala- rini ta’sis etish, erkin missionerlik faoliyati yurgizish talabini qo’yishgan. 1856 y. okt.da mojarolardan foydala- nib («Errou» kemasi b-n bo’lgan va b.) inglizlar Guanchjouga qarshi harbiy harakatlarni boshlaganlar. 1857 y. An- gliya hukumati Xitoyga yangi qo’shinlar jo’natgan. Angliya-Frantsiya muzokarala- ri (1856 y. sent. \u2014 1857 y. mart)dan so’ng Frantsiya ham urushga tortilgan. Ularni AQSh qo’llab-quvvatlagan. 1857 y. dek.da ingliz-frantsuz bosqinchilari Guanchjo- uni egallagan. Guandunda xalq qarshilik harakati boshlangan. 1858 y. apr.da bosqinchilarning harbiy kemalari shim. da harbiy harakatlarni boshlab yubor- gan; 1858 y. mayda ular Dagu istehkomi va Tyantszin portini bosib olishgan. Tsin hukumati Angliya va Frantsiya b-n 1858 y. iyunda teng huquqli bo’lmagan Tyantszin bitimlarini imzolashga majbur bo’lgan. Biroq, Angliya va Fran- tsiya Xitoyni yanada ko’proq yon bosishga majbur qilishga intilishgan. Daguda ingliz-frantsuz eskadrasi mag’lubiyatga uchragan, bu harbiy harakatlarni qayta boshlashga barona bo’lgan. 1860 y. iyul- da 10 ming kishilik ingliz armiyasi va 6 ming kishilik frantsuz armiyasi Dagu istehkomlarini qamal qilishgan. Avg. da Xitoy armiyasi mag’lubiyatga uchragan. Dagu istehkomlari va Tyantszin bos- qinchilar tomonidan qayta bosib olin- gan (25 avg.). Boshlangan sulh muzokara- lari natijasiz tugagan. Ingliz-frantsuz qo’shinlari Pekinga yurish boshlagan. 21 sent. da manjur-mo’g’ul otliq qo’shini Pe- kindan bir necha km uzoqlikdagi Balisyao ko’prigi yonidagi jangda ingliz-Fran- suz qo’shinlaridan engilgan. Impera- tor I Chju (Syan-fin) va uning saroyi qarshilik ko’rsa-tishdan voz kechib poy- taxtdan krchishgan. Bosqinchilar Pekin- ni egallab (1860 y. okt.) Xitoy me’mor- ligining ajoyib namunasi \u2014 impera- torning yozgi Yuanmin’yuan saroyini talon-taroj qilib, unga o’t qo’yganlar. 1860 y. okt.da teng xuqukli bo’lmagan Pekin bitimlari imzolangan. I.-f.-x.u. Xitoyni yarim mustamlaka mamlakatga aylanishidagi eng katta bosqich bo’lgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
INGLIZ-FRANTSUZ-XITOY URUSHI (1856-60), ikkinchi «afyun» urushi \u2014 Angliya va Frantsiya tomonidan Xi- toyga qarshi uyushtirilgan bosqinchilik urushi. Angliya va Frantsiya o’z tovar- larini Xitoyning ichki viloyatlariga erkin kirib borishiga erishish, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130264","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130264"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130277,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130264\/revisions\/130277"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}