{"id":130346,"date":"2024-06-09T12:58:55","date_gmt":"2024-06-09T09:58:55","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=130346"},"modified":"2024-06-09T12:59:09","modified_gmt":"2024-06-09T09:59:09","slug":"infektsiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/infektsiya\/","title":{"rendered":"Infektsiya"},"content":{"rendered":"\n<p>Infektsiya (lot. infi cere \u2014 yuqtirmoq, buzmoq, zaharlamoq) \u2014 Pa- togen mikrob (yoki virus)ning odam yoki hayvon organizmiga kirishi, ko&#8217;payishi va ayni vaqtda mikrob b-n organism o&#8217;rtasida o&#8217;zaro murakkab munosabat Vu- judga kelishi. &#171;I.&#187;termini ba&#8217;zan boshqa ma&#8217;noda \u2014 kasallik yuqqan payt- ni, infektsion kasallikni, uning mikro- bini ifodalash uchun ishlatiladi. I. kasallik shaklida, shuningdek, bakteriya tashuvchilik shaklida namo- yon bo&#8217;ladi. Mikroblarning bir turi qo&#8217;zg&#8217;atgan kasallik oddiy infektsiya, ikki yoki bir necha turi qo&#8217;zg&#8217;atgan kasallik aralash infektsiya, yuqumli kasallik b-n og&#8217;rib o&#8217;tgan ki-shiga takror I. yuqishi reinfektsiya, mikroblarning muayyan turi za-rar etkazgan organizmga takror I. yuqishi superinfektsiya deb ataladi. Ba&#8217;zi mikroblar organizmda inaktiv holatda bo&#8217;ladi, ammo muayyan sharoitda (kishi o&#8217;ta charchaganda, sovqotganda va b.) patogen xossalarini namoyon qila oladi (autoinfektsiya), shuning natijasida ka- sallik ro&#8217;y beradi. I.ning paydo bo&#8217;lishi va o&#8217;tishida Pa- togen mikroorganizmlarning quyidagi xususiyatlari muhim rol o&#8217;ynay-Di: 1) spesifikligi, ya&#8217;ni muayyan biolo- gik turning organizmda yashashi (mas, qizamiqvirusi faqat odam orga-niz- mida parazitlik qiladi) va faqat o&#8217;zi uchun xarakterli infektsion kasallikni qo&#8217;zg&#8217;atishi; 2) virulentligi, ya&#8217;ni kasal- likka nechog&#8217;li sabab bo&#8217;la olishi (q. VI- rulentlik); 3) muayyan a&#8217;zolarda (aksari ichki a&#8217;zolarda) joylasha olishi (mas, go- nokokk siy-Dik yo&#8217;llari b-n ko&#8217;z shilliq pardasi-da; meningokokk miya pardala- rida, dizenteriya tayoqchalari yo&#8217;g&#8217;on ichak de-vorida yashab ko&#8217;payadi). I.ning paydo bo&#8217;lishi va o&#8217;tishida makroorganizm- ning xususiyatlari va ijtimoiy sharoit muhim rol o&#8217;ynaydi (q. Infektsion ka- salliklar). Odam organizmi mikrob kirishiga befarq bo&#8217;la olmaydi. Odam va hayvonlar organizmi har xil fiziologik va immu- nologik mexanizmlari borligi tufay- li ko&#8217;p mikroblarga tabiiy chi-damli bo&#8217;ladi (teri va shilliq pardalar ko&#8217;p mikroblarni o&#8217;tkazmaydi, bezlardan ishlanib chiqadigan shilim-shiq, me&#8217;da shirasi, o&#8217;t, ko&#8217;z yoshi va sh. k. ba&#8217;zi bakte- riyalarni, viruslarni o&#8217;ldiradi va h. k.). Odam va hayvonlar organizmi kasallik mikroblarining kirishiga javoban im- munitet reaktsi-yalarini rivojlantira- Di (fagositlar mikrobga nisbatan spes- ifik aktivla-shadi, antitelolar ishlana boshlaydi, allergiya vujudga keladi). Kasallik yuqqan kishi (bemor, ba&#8217;zan sog&#8217;lom odam) yoki hayvonlar I. manbai bo&#8217;ladi (mas, ich terlamaaa bemor yoki bak- teriya tashuvchi kishi, quturish kasalli- gida mikroblar yuqqan it va b. hayvonlar I. manbaidir).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Infektsiya (lot. infi cere \u2014 yuqtirmoq, buzmoq, zaharlamoq) \u2014 Pa- togen mikrob (yoki virus)ning odam yoki hayvon organizmiga kirishi, ko&#8217;payishi va ayni vaqtda mikrob b-n organism o&#8217;rtasida o&#8217;zaro murakkab munosabat &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/infektsiya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130358,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130346\/revisions\/130358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}