IMPULSLAR TEXNIKASI — elektr impulslarni hosil qilish (gene- rasiyalash), kuchaytirish, o’zgartirish va ulardan foydalanish b-n bog’liq bo’lgan texnika sohasi. Bunday impulslar re- laksasiyalovchi generatorlar (multivi- bratorlar, blokinggeneratorlar va b.) yoki boshqa generatorlar yordamida hosil qilinadi. Impuls rejimda ishlaydigan (elektr signallar uzlukli beriladigan) im-pulsli lampa va yarimo’pgkazgichli asboblar elektr impulslar manbai va kuchaytirgichlari bo’lib xizmat qiladi. Elektr impulslarning turli elektr zanjirlar, qurilmalar va ob’ektlar- ga ta’siridan vujudga keladigan ja- rayonlar ham I. t.da tadqiq qilinadi. I. t.da elektr impulslarining tur- li shakllaridan foydalaniladi. Elektr impulsi \u2014 tok yoki kuchlanish impulse qisqa vaqt (x) ichida ta’sir etadi va aniq T vaqt (takrorlanish davri) oralig’ida takrorlanadi. I. t.da qo’llaniladigan impulslar- ning davomiyligi x = 0,1 s dan 1 nano s gacha (1ns = 10~9 s), takrorlanish davri esa T= 10 \u2014 106 x. Impulslar quvvati o’nlab mln. vatt gacha boradi. Impulslar ikkiga bo’linadi: videoimpulslar va radioimpulslar. Video-impulslar \u2014 kuchlanish va tokning qisqa vaqt ichi- da noldan maksimumga va maksimumdan nolga tushishi. Radioimpulslar qisqa vaqt ichidagi yuqori chastotali garmo- nik tebranishlar ketma-ketligidan iborat. Impulslar amplitudasini yoki qutbliligini o’zgartirishda impul- sli transformatordan iborat bo’lgan transformator zanjiri qo’llaniladi. Impulsning davomiyligini kamayti- rishda induktivlik g’altagi, elektr kon- densatorlar va rezistorlardan iborat differentsiyalovchi zanjirlardan; oshi- rishda esa tarkibida kondensator va re- zistorli integrasiyalovchi zanjirlardan foydalaniladi. Impulsli rejim televidenieda keng qo’llaniladi: tasvir va sinxron- lash signallari impulsli signallar hisoblanadi. Radioimpulslar yorda- mida masofani o’lchash usullari ishlab chiqilgan; natijada radiolokasiya va ra- dionavigasiya ancha taraqqiy etdi. Uzok- dan turib radioboshqarishda impulsli rejimdan foydalanish ancha samarali hisoblanadi. Er sun’iy yuldoshlarinm, kosmik kemalar va b.ni erdan turib boshqarish mumkin. Axborot-o’lchash tex- nikasida ham impulsli usullarning ahamiyati katta. Zamonaviy electron hisoblash mashinalarining ishi I. t. usullari va vositalariga asoslanadi. I. t. usullari, ayniqsa radioulchash Kuril- malarida juda qo’l keladi. Elektrotexnikaning yuqori (102 V dan 107 V gacha) kuchlanish va kuchli (102o dan 107 a gacha) tok impulslarini hosil qilish, o’lchash va ulardan foydalanish b-n shug’ullanadigan sohasi yuqori kuchla- nishli I.t.deb ataladi. Bunday impul- slar davomiyligi 10~ dan 1SN0 s gacha. Ulardan elektrotexnika apparatlarini sinashda, yashin qaytarish qurilmalarini modellashda, eksperimental fizikada foydalaniladi. Kuchli tok impulsla- ri termoyadro kurilmalarida, zaryadli zarralar tezlatkichlarida, aerodinamik va termoyadro tadqiqotlarida, elektro- texnika kurilmalari va kommutasiya apparatlarini sinash va b. sohalarda ko’llaniladi. Bunday impulslar elektr generatorlar, akkumulyatorlar, konden- sator batareyalari va b. yordamida hosil kilinadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
IMPULSLAR TEXNIKASI — elektr impulslarni hosil qilish (gene- rasiyalash), kuchaytirish, o’zgartirish va ulardan foydalanish b-n bog’liq bo’lgan texnika sohasi. Bunday impulslar re- laksasiyalovchi generatorlar (multivi- bratorlar, blokinggeneratorlar va b.) yoki … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130389,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130388\/revisions\/130389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}