INFORMASION TILLAR, informasion-qidirish tilla- ri \u2014 informasiya qidirish va in- formasiyamantiq tizimlarida semantic informasiya, faktlar va ma’lu-motlarni tavsiflash maqsadida ishlatiladigan sun’iy tillar. I. t. mu-ayyan mazmun- ni mexanizmlarga (mas, EHM yordamida qayta ishlash maqsadida) bevosita uza- tish uchun makbul shaklda ixcham va aniq ma’noni yozib olish vositasi hisoblanib, odam-ma-shina munosabatlarini ifoda- laydi. Undan foydalanuvchilar ma’lu- motlar bazasi va informasion tizim- lar b-n o’zaro munosabat tili yordamida ma’lu-motlarni aniq belgilab oladilar va tizimga kiritadilar, tizimdan esa turli ma’lumotlarni so’rab oladilar. I. t. so’rab oluvchi tilning xususiy, eng birinchi paydo bo’lgan ko’rinishi bo’lib, informasion-qidirish tezau-ruslari (shu sohadagi barcha so’zlarni qamrab ol- gan lug’at) da, tushuncha va predmetlarning tasniflagichlarida yoki tizim yordamida bevosita avtomatik tuzilgan lug’atlarda namoyon bo’ladi. I.t. da matn atov ran yoki indeks sha- klida bo’lib, qidirilayotgan ma’lumot- larning belgilari hisoblangan tushun- chalargina sanab o’tiladi. Bu til faqat mustaqil so’zlardan, lug’atdan iborat (grammatikasiz) til bo’lishi mumkin, lekin u tushunalar o’rtasidagi sintag- matik va paradigmatik munosabatlar- ni bildiruvchi grammatik vositalarga ham ega bo’lishi mumkin. Bu vositalar n’faqat informasion tizim bo’lgan so’rovlarni shakllantirish, balki EHM ga kiritil(ayot)gan matnlar mazmuni- ni aks ettirish (indeksasiya) vositasi bo’lib ham xizmat qiladi. I. t. dagi ifodalar ko’p jihatdan ta- biiy til ifodalariga o’xshaydi, lekin ularda ma’nolari ayni predmet doi-ra — sidan tashqarida bo’lgan so’zlar, nomun- tazam yoki tahlil qilish qiyin bo’lgan grammatik shakllar va tuzilmalardan foydalanilmaydi. Abduvahob Madvaliev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
INFORMASION TILLAR, informasion-qidirish tilla- ri \u2014 informasiya qidirish va in- formasiyamantiq tizimlarida semantic informasiya, faktlar va ma’lu-motlarni tavsiflash maqsadida ishlatiladigan sun’iy tillar. I. t. mu-ayyan mazmun- ni mexanizmlarga (mas, EHM … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130461","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130461"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130471,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130461\/revisions\/130471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}