Glaukoma (Yun. glaucos \u2014 och ko’k, ko’kimtir-yashil), ko’k suv, nazla \u2014 ko’z kasalligi; asosiy belgilari: ko’z ichi bosimining oshishi, ko’ruv maydo- nining torayishi va ko’ruv nervi Di- ski atrofiyasi. Birlamchi, ikkilamchi va b. G. farq qilinadi. Birlamchi G. mustaqil kasallik bo’lib, u ko’z ichi bo- simi boshqarilishi va ko’z ichi suyuqligi chiqishining buzilishidan yuzaga keladi. Asosan 35-40 yoshdan oshgan odamlarda uchraydi. Ko’z ichki burchagining holatiga qarab yopiq burchakli, ochiq burchakli va aralash burchakli shakllarda bo’ladi. Yopiq burchakli g.da ko’pincha bemor- ning bir ko’zi va boshining o’sha tomoni dapqir-dapqir og’rib qo’yadi, ko’z xirala- shadi, yorug’ga qaraganda yoysimon doira ko’rinadi. Vaqt o’tishi b-n ko’z va pesho- nadagi og’riq kuchayib, bemorning ko’ngli aynib, qayt qiladi, ko’zi qizarib yoshla- nadi; ko’z oldida joylashgan qon tomir- lar kengayadi. Muguz parda xiralashadi, ko’zning old qismi sayozlashadi, qorachiq kengayib, yorug’dan torayish xususiyati yo’qoladi, ko’kimtir-zangori rangga ki- radi. Ko’z ichi bosimi keskin oshib, ko’z soqqasi qattiqlashadi. G.ning o’tkir Xu- ruji ro’y beradi. Ochiq burchakli g. b-n xastalangan bemor anchagacha ko’zidan shi- koyat qilmasligi mumkin. Ko’z ichi bosi- mi oshadi-yu, lekin og’rigan ko’z sog’idan deyarli farq qilmaydi; bosim ortgan sari ko’ruv nervi va to’r parda ezilib, ularda qon aylanishi qiyinlashadi, na- tijada ko’rish maydoni torayib, ko’rish yomonlashadi. Aralash burchakli g. aso- san gonioskopiya usuli b-n aniqlanadi. Ikkilamchi G. ayrim ko’z kasallikla- rining (uveit, ko’z gavhari kasalli- klari, qon tomir kasalliklari, ko’z soqqasining shikastlanishi, distrofi- yasi va o’smasi) asorati sifatida vujud- ga keladi. Tug’ma va o’smir yoshdagilar G.si ko’z ichki burchagining norasoligi va to’qimalar rivojlanishidagi ay- Rim nuqsonlar tufayli paydo bo’ladi. Ko’z ichi bosimi normada 18-26 mm si- mob ustuniga teng. Agar u 26 mm dan oshsa, maxsus tekshiruvlar o’tkazib g.ni vaqtida aniqlash lozim. Kasallikning oldini olish uchun yoshi 40 dan oshgan kishilarning ko’z ichi bosimi munta- zam tarzda yiliga bir marta o’lchanib turishi kerak. Ko’z ichi bosimi oshsa, ko’z yoki bosh og’risa, ko’rish yomonlash- sa, darhol vrachga ko’rsatish lozim. G.ning har bir shaklida boshlang’ich, ri- vojlangan, o’tib ketgan va terminal bosqichlar kuzatiladi. G.ning o’tkir Xu- rujida ko’z ichi bosimini tushiruvchi mahalliy va umumiy davo buyuriladi. Agar ko’z ichi bosimi hadeganda tusha- vermasa (24 soat davomida) jarrohlik usuli qo’llaniladi. G.ning barcha turla- rini davolash uchun avval doridarmonlar buyuriladi. Agar davolashga qaramay ko’z ichi bosimi doimo oshib tursa, ko’rish maydoni toraysa, lazer nurlari yoki mikroxirurgiya usullari b-n ko’z ope- rasiya qilinadi. Bu usullar qancha erta qo’llanilsa, ko’rishni shuncha yaxshi va uzoq, muddat saqlash imkoniyati tug’iladi. G. b-n xastalangan bemor ma’lum tartib- ga rioya qilishi lozim. Ko’proq sutli va sabzavotli ovqatlar tanovvul qilish, mehnat sharoitini engillashtirish, tunda bajariladigan ishni kunduzi va yorug’joylarda, vaqt-vaqti b-n dam olib qilish tavsiya etiladi. Asabiy (aqliy) va jismoniy zo’riqish, boshni engashti- rib ishlash, suyuqlikni ko’p iste’mol qilish, achchiq choy, kofe va spirtli ichim- liklar ichish tavsiya etilmaydi. G.ning oldini olishda dispanserizasiya yo’li juda qo’l keladi, bunda kasallikni erta aniqlash va bekamu ko’st davolash mumkin. Ad.: Hamidova M.X., Boltoeva Z.K., Ko’z kasalliklari, T., 1996. Xolidjon Komilov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Glaukoma (Yun. glaucos \u2014 och ko’k, ko’kimtir-yashil), ko’k suv, nazla \u2014 ko’z kasalligi; asosiy belgilari: ko’z ichi bosimining oshishi, ko’ruv maydo- nining torayishi va ko’ruv nervi Di- ski atrofiyasi. Birlamchi, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-131121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131121"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131129,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131121\/revisions\/131129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}