{"id":131190,"date":"2024-06-10T17:52:34","date_gmt":"2024-06-10T14:52:34","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=131190"},"modified":"2024-06-10T17:52:37","modified_gmt":"2024-06-10T14:52:37","slug":"gyuygens-geygens-huyegens-xristian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/gyuygens-geygens-huyegens-xristian\/","title":{"rendered":"Gyuygens (Geygens; Huyegens) Xristian"},"content":{"rendered":"\n<p>Gyuygens (Geygens; Huyegens) Xristian (1629.14.4 &#8212; Gaaga &#8212; 1695.8.7) niderlandiyalik fizik, mexanik, Mate- matik va astronom. London Qirollik jamiyati a&#8217;zosi (1663), Parij FA a&#8217;- zosi va uning raisi (1665 y.dan). Ley- den un-tida (1645-47) va Bred un-tida (1647-49) o&#8217;qigan. Birinchi ilmiy ishi analitik geometriyata bag&#8217;ishlangan. Birinchi bo&#8217;lib mayatnikli soatni IX- tiro qilgan (1657), uning nazariyasini yaratgan, fizik mayatnik tebranishlari qonunlarini aniqlagan, zarba nazari- yasiga asos solgan. Yorug&#8217;likning to&#8217;lqin nazariyasini rivojlantirgan (1678); yorug&#8217;likning tarqalish mexanizmini tushuntirib, uning nomi b-n ataluvchi (Gyuygens \u2014 Frenel printsipi) ni il- Gari surgan (1690); anizotropik muhitda nurning ikkiga ajralishini tushunti- rib bergan. R. Guk b-n hamkorliqda ter- mometrning doimiy nuqtalari \u2014 muz- ning erish nuqtasini va suvning qaynash nuqtasini aniqlagan. Teleskopii tako- millashtirgan; o&#8217;z nomi b-n ataluvchi oku- lyar yasagan. Saturn halqalari va uning yo&#8217;ldoshi (Titan)ni kashf qilgan (1655). G. ehtimollar nazariyasiga oid dastlabki asarlardan birining muallifi (1657).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gyuygens (Geygens; Huyegens) Xristian (1629.14.4 &#8212; Gaaga &#8212; 1695.8.7) niderlandiyalik fizik, mexanik, Mate- matik va astronom. London Qirollik jamiyati a&#8217;zosi (1663), Parij FA a&#8217;- zosi va uning raisi (1665 y.dan). &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/gyuygens-geygens-huyegens-xristian\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-131190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131201,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131190\/revisions\/131201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}